เครดิตภาพ :  https://bit.ly/3eE5Mmi

 

3โรคซึมเศร้า  ของคุณแม่หลังคลอด

เครดิตภาพ : https://bit.ly/2VkypNY

 

โรคซึมเศร้าหลังคลอด คุณแม่หลายคนคงเคยประสบปัญหา ว่าหลังคลอดแล้ว แทนที่จะแฮปปี้ มีความสุข  แต่กลับรู้สึกเครียด รู้สึกหดหู่ รู้สึกสับสน รู้สึกผิด ถ้าอาการรุนแรง อาจจะรู้สึกอยากทำร้ายลูก  หรือ ทำร้ายตัวเอง      

 

จะเล่าให้ใครฟังก็ไม่ได้  เพราะถ้าใครไม่เข้าใจจะพากันตำหนิ  หรือพูดจนคุณแม่เกิดความเครียดมากกว่าเดิม

 

จะดีกว่ามั้ยที่มารู้จัก 3 อาการผิดปกติ ของโรคซึมเศร้า ได้แก่ Postpartum blue , Postpartum depression และ Postpartum psychosis  

 

Postpartum blue

เครดิตภาพภาพ : https://bit.ly/2KjzxLt

 

Postpartum blue  คือภาวะโรคซึมเศร้าระดับน้อยสุด มีอาการ อ่อนไหวทางอารมณ์ง่าย  ร้องไห้ง่าย รู้สึกเครียด เป็นกังวล แต่ยังสามารถดูแลลูกเป็นปกติโดยไม่มีความรู้สึก ที่จะทำร้ายลูกและทำร้ายตัวเองค่ะ   ซึ่งภาวะนี้เกิดขึ้นในแม่มือใหม่ได้ถึง 75% เลยค่ะ มันเป็นความกังวลตามปกติของร่างกาย ที่เรามีการเปลี่ยนแปลง มักเกิดขึ้นในช่วง 3-4วัน หลังคลอดค่ะ   อาการอารมณ์นอยด์ อ่อนไหว เครียด จะเกิดขึ้นเป็นชั่วโมง หรือยาวเป็นวันก็ได้ค่ะ         

Advertisement

Advertisement

 

ภาวะนี้ไม่ต้องรักษาโดยแพทย์ค่ะ  แต่อาจจะปรึกษานักจิตวิทยาเพิมเติมด้วยจะดีไม่น้อยค่ะ  เพื่อช่วยให้คุณแม่ค่อยๆผ่อนคลาย และมีความสุขกับการเลี้ยงลูกค่ะ  

 

ส่วนคุณพ่อ ควรอยู่ใกล้ชิดให้ความช่วยเหลือ  ช่วยเลี้ยงลูก ให้คุณแม่มีเวลาเป็นส่วนตัว ได้พักผ่อนบ้าง  ทำในสิ่งที่รักที่ชอบบ้างค่ะ   

 

Postpartum depression

เคดิตภาพ : https://bit.ly/3apBaBT

 

Postpartum depression   เป็นภาวะซึมเศร้าที่เริ่มรุนแรงค่ะ  คุณแม่มือใหม่จะมีอาการคล้ายแบบแรก แต่เพิ่มเติม  และหนักกว่าค่ะ มีความรู้สึกผิด หดหู่ สูญเสียสมาธิ  บางทีนั่งเหม่อลอย ไม่อยากทำอะไรเลย หรือ รุนแรงถึงขั้น อยากทำร้ายลูกและทำร้ายตัวเอง     

Advertisement

Advertisement

 

ในสภาวะแบบนี้มีความสุ่มเสี่ยงที่จะนำพาซึ่งความน่าเศร้า  10-15% ของคุณแม่มือใหม่ มักจะพบอาการช่วง เดือนที่ 4 หลังคลอด  ความรู้สึกเศร้า เครียด รู้สึกผิด อาจกินเวลา เป็นสัปดาห์ หรือเป็นเดือนได้ค่ะ   

 

คุณแม่ที่มีอาการแบบนี้จะต้องรีบพบจิตแพทยโดยด่วนค่ะ อาการซึมเศร้าหลังคลอดแบบนี้รักษาให้หายได้ค่ะ  เพียงคุณแม่เข้ารับการรักษา อย่างต่อเนื่องค่ะ

 

คุณพ่อมีบทบาทสำคัญเพราะจะเป็นคนที่สามารถช่วยเหลือคุณแม่  ให้กำลังใจห่างๆ ช่วยเลี้ยงลูกในยามที่คุณแม่ยังไม่สามารถดูแลได้เต็มที่ และเป็นคนที่สามารถรับรู้ถึงอาการที่ผิดปกติของคุณแม่ และพาไปรักษาได้ทันท่วงทีค่ะ

   Postpartum psychosis 

 

เครดิตภาพ : https://bit.ly/2VnZWOE

Advertisement

Advertisement

 

อาการสุดท้ายคือ

Postpartum psychosis  เป็นอาการคล้ายจิตหลอนในคุณแม่มือใหม่   อาจมีอาการหูแว่ว เป็นเสียงสั่งให้ทำร้ายลูกตัวเอง  มีพฤติกรรมแปลกๆ กระสับกระส่าย หงุดหงิด นอนไม่หลับ       มักเกิดขึ้นช่วงหลังคลอดประมาณ 2 สัปดาห์ และมีอาการอาจนานเป็นสัปดาห์ หรือเป็นเดือนได้ค่ะ

 

โชคดีที่อาการรุนแรงนี้เป็นได้น้อยมาก 0.1-0.2% แต่คุณแม่ท่านใดที่มีอาการนี้จะต้องรีบรักษาค่ะ เพราะเป็นอาการฉุกเฉินที่อาจนำมาสู่การทำร้ายลูกและทำร้ายคุณแม่เองได้ค่ะ

 

ส่วนคุณพ่อ สามารถช่วยเหลือคุณแม่คือให้กำลังใจ  เชื่อมั่นว่าสามารถรักษาให้หายขาดได้ และจะกลับมาเป็นปกติได้ค่ะ  ระหว่างที่คุณแม่รักษาอยู่นั้น คุณพ่อช่วยดูแลลูกไปพลางๆ ก่อนค่ะ คุIแม่หายแล้ว ก็พร้อมเข้ามาเลี้ยงดูลูกต่อค่ะ


 

มีการศึกษาภาวะที่เปลี่ยนไปทางจิตใจของคุณแม่มากมาย  หลายๆ งานวิจัยก็ยังไม่มีข้อสรุปที่ชัดเจนถึงสาเหตุที่แท้จริง     โดยสันนิษฐานว่าเกิดจากการลดระดับของฮอร์โมนในร่างกายคุณแม่อย่างรวดเร็ว  Estrogen , Progesterone และ Cortisol ทำให้สารสื่อประสาทในสมองของคุณแม่แปรเปลี่ยนไป  ยิ่งร่วมกับ ความเครียดที่คุณแม่เผชิญช่วงตั้งท้อง และ ช่วงคลอด หรือประวัติทางสุขภาพจิตของคุณแม่ พบว่าคุณแม่ที่มีความเครียดง่ายยิ่งมีแนวโน้มที่จะกิดภาวะโรคซึมเศร้าง่ายกว่า  อายุของคุณแม่ ยิ่งอายุน้อยกว่า 20 ปี ยิ่งพบได้มาก และอีกมากมายที่มีการรายงานในงานวิจัยค่ะ

 

สำคัญที่สุดคือคุณพ่อ และคนใกล้ชิดคุณแม่มือใหม่ที่จะช่วยดูแล และเข้าใจ    หากคุณพ่อหมั่นสังเกตอาการที่ผิดปกติไปของคุณแม่ได้เร็ว ก็จะแก้ไขได้ทันค่ะ

 

ในหลายๆ กรณีศึกษาในต่างประเทศพบว่าคุณแม่ที่มีปัญหาทางจิตใจหลังคลอด  หากได้รับการรักษาเยียวยา สามารถหายได้ค่ะ แต่ถ้าขาดการรักษา หรือรักษาไม่ต่อเนื่องอาการจะกลับมาป็นใหม่  หรือพัฒนาเป็นโรค Bipolar ได้ค่ะ

 

พอรู้ถึงตรงนี้แล้วทำให้เข้าใจคุณแม่หลายๆ คน ที่เป็นข่าวทำร้ายลูกมากยิ่งขึ้นค่ะ   การตำหนิคุณแม่มือใหม่ที่ร้ายลูกนั้นอาจไม่ช่วยให้อะไรดีขึ้น แต่จะดียิ่งขึ้นกว่านี้  ถ้าคนใกล้ชิดเข้าใจ ดูแล รับฟัง รับรู้ และรีบแก้ไขก่อนที่อะไรไม่ดีจะเกิดขึ้นค่ะ