ย้อมผ้าต้องมีสี
แต่ถ้าเธออยากมีแฟนดีๆ ต้องมีเรา ❤️💙

ศูนย์เรียนรู้ย้อมผ้าหม้อห้อม/บ้านป้าเหงี่ยม 🧵

ผ้าย้อมลายคราม สวัสดีค่ะ เพื่อนๆ ทุกคน วันนี้ SEEMORETHEWORLD จะพาเพื่อนๆ มาเที่ยวและรู้จักกับสินค้าหัตถกรรมขึ้นชื่อของจังหวัดแพร่ ที่ "ศูนย์เรียนรู้ย้อมผ้าหม้อห้อม/บ้านป้าเหงี่ยม" ที่นี่มีอะไรน่าสนใจตามมาดูกันเลย... 

ศูนย์เรียนรู้ย้อมผ้าหม้อห้อม/บ้านป้าเหงี่ยม: ตั้งอยู่ที่ ต.ทุ่งโฮ้ง อ.เมือง จ.แพร่ ห่างจากตัวเมืองแพร่ประมาณ 5-10 นาที เป็นศูนย์การเรียนรู้การทำผ้าหม้อห้อม / มัดย้อมด้วยสีธรรมชาติ การทำหม้อห้อมนับว่าเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาช้านานของจังหวัดแพร่ คำว่า หม้อห้อม เป็นคำพื้นเมืองของภาคเหนือ มาจากการรวมคำ 2 คำ คือคำว่า หม้อ และคำว่า ห้อม  ห้อม คือ พืชล้มลุกชนิดหนึ่ง ที่ใช้ใบและกิ่งมาหมักในหม้อตามกรรมวิธี แล้วนำมาย้อมผ้าดิบให้เป็นสีน้ำเงินหรือสีกรมท่า จึงเรียกกันว่า ผ้าหม้อห้อม

Advertisement

Advertisement

ต้นห้อม ศูนย์เรียนรู้ย้อมผ้าหม้อห้อม/บ้านป้าเหงี่ยม:  ที่นี่เราจะได้รู้จักกับพืชที่ใช้สำหรับการนำไปย้อมผ้า นั่นคือ ต้นคราม และ ต้นห้อม เริ่มกันตั้งแต่รูปลักษณะ ขั้นตอนการปลูกต้นคราม ต้นห้อม การเตรียมน้ำหม้อห้อม ขั้นตอนการย้อมจนได้ออกมาเป็นงานหัตถกรรมหม้อห้อมที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะ

เลือกรูปแบบของผ้าที่จะใช้ย้อม

หลังจากที่เรารู้จักต้นคราม ต้นห้อม และวิธีการต่างๆ ในการทำย้อมผ้าหม้อห้อมแล้ว ใครที่สนใจอยากจะลองสร้างสรรค์ผลงานหัตถกรรมของตัวเอง ที่ศูนย์การเรียนรู้ฯ ก็มีกิจกรรม workshop การทำผ้ามัดย้อม โดยมีผ้าฝ้ายที่ตัดเตรียมไว้หลายรูปแบบ เช่น ผ้าเช็ดหน้า กระเป๋า หมวก เสื้อ กระโปรง ชุดเดรสผู้หญิง เป็นต้น เลือกแบบได้แล้วเราไปดูกันว่าการย้อมผ้าหม้อห้อมนั้น จะมีขั้นตอนยังไง ยาก ง่ายขนาดไหน.. .

Advertisement

Advertisement

เลือกได้แล้วเริ่มทำผ้ามัดย้อมกันเถอะ หลังจากที่เราเลือกรูปแบบของผ้าที่จะนำมาย้อมสีได้แล้ว ถัดมาคือ การเลือกลายที่ต้องการให้ออกมาบนผืนผ้า ทางศูนย์การเรียนรู้ฯ จะมีแคตตาล็อกรูปแบบลายผ้าให้เราเลือก โดยจะมีเจ้าหน้าที่ของศูนย์ฯ ให้คำแนะนำการมัดผ้าตามลวดลายที่เราเลือกไว้ ลายที่สามารถทำเพื่อย้อมให้เกิดลวดลายบนผ้าได้

เมื่อเราเลือกลายผ้าได้แล้ว ต่อไปเป็นขั้นตอนมัดผ้า เพื่อให้เกิดเป็นลวดลายที่เราต้องการ โดยใช้อุปกรณ์ที่ทางศูนย์เตรียมไว้ให้ เช่น ยางวง ไม้ไอติม เจ้าหน้าที่ของศูนย์จะสอนวิธีการมัดให้กับเรา

การรัดหรือมัดผ้าทำให้เกิดลวดลายบนผื่นผ้าได้อย่างไร? เมื่อรัดผ้าจนเเน่น เเน่นมากๆ เมื่อนำผ้าที่มัดแล้วไปจุ่มลงในสีย้อม สีจะไม่สามารถแทรกซึมเข้าไปในเนื้อผ้าตรงบริเวณเหล่านี้ได้ จึงเกิดเป็นลวดลายสีขาวขึ้น ส่วนบริเวณผ้าที่ไม่ได้ถูกมัดไว้ สีย้อมสามารถแทรกซึมเข้าไปในเนื้อผ้าได้ บริเวณดังกล่าวจะเปลี่ยนเป็นสีคราม 

Advertisement

Advertisement

มัดผ้าก่อนย้อม

รู้อย่างนี้แล้วเรามาเริ่ม ย้อมผ้าสีครามกันเลย. .. .อันดับแรก คือ การใส่ถุงมือและเสื้อกันเปื้อนก่อนย้อม เพื่อไม่ให้สีครามนั้นติดมือและเปื้อนเสื้อผ้า จากนั้นนำผ้าที่เราเตรียมไว้ มาจุ่มลงในโอ่งที่มีน้ำหม้อห้อมเตรียมไว้

ใส่ถุงมือ เตรียมพร้อมสำหรับการย้อมผ้า

ในการจุ่มย้อม เราจะจุ่มผ้าของเราลงไปในโอ่งสีประมาณ 15-20 วินาทีต่อรอบ ทำซ้ำ 2-3 รอบ ในระหว่างการจุ่มให้ใช้มือบีบๆ ผ้า เพื่อให้สีติดผ้าและซึมเข้าเนื้อผ้าได้อย่างทั่วถึง การจุ่มย้อมหลายๆ ครั้งจะทำให้เกิดสีที่เข้มขึ้นและทำให้สีติดได้ทนทานมากขึ้น

จุ่มผ้ากัน นอกจากนี้อีกเทคนิคหนึ่งในการย้อมผ้า คือ การยกผ้าที่จุ่มสีแล้วขึ้นสัมผัสอากาศข้างนอกสักพัก หลังจากที่เราจุ่มผ้าลงในโอ่งสี ผืนผ้าจะมีสีเขียวครามๆ แต่เมื่องยกผ้าขึ้นมาสัมผัสกับอากาศผืนผ้าจะเปลี่ยนเป็นจากสีเขียวเป็นสีน้ำเงินที่เข้มขึ้น 

จุ่มสีคราม

เมื่อได้ความเข้มที่ต้องการแล้ว พักผ้าที่เราย้อมแล้วไว้สักพัก จากนั้นแกะยางรัดออกและนำมาซักล้างเบาๆ ด้วยน้ำ ตามด้วยน้ำปูนใส การใช้น้ำปูนใสในการซักผ้าจะช่วยล๊อคสีของผ้าไว้ให้อยู่ทนขึ้น จากนั้นเปลี่ยนไปและซักในน้ำไปเรื่อยๆ จนน้ำใสไม่มีสีหลุดออกมาจากเนื้อผ้า 

ซักผ้าหลังจากย้อมครามแล้ว จากนั้นเจ้าหน้าที่จะนำผ้าที่ซักแล้วนั้น ไปปั่นแห้งพอหมาดๆ แล้วนำไปตากลมไว้สักครู่ เพิ่อให้ผ้าแห้ง ก่อนจะส่งมอบให้กับเรานำกลับบ้าน แต่สำหรับใครไม่สะดวกรอก็สามารถนำผ้าที่ปั่นแล้วนี้ไปตากต่อในรถหรือที่บ้านของตัวเองได้เลย 

ตากผ้า

ครั้งนี้ SEEMORETHEWORLD เลือกย้อมเสื้อเชิ้ตคอปกของผู้ชาย 1 ตัว ราคาอยู่ที่ตัวละ 350 บาท นอกจากนี้มีกระเป๋าผ้าและหมวกราคาใบละ 100 บาท ซึ่งราคาจะขึ้นอยู่กับรูปแบบของผ้าที่เราเลือก เริ่มต้นตั้งแต่ 10 บาทสูงสุดถึง 500-800 บาท 

เสื้อเชิ้ตผู้ชาย สำหรับใครที่ไม่สะดวกที่จะย้อมเอง ทางศูนย์การเรียนรู้ฯ ก็มีงานหัตถกรรมฝีมือกลุ่มวิสาหกิจชุมชนไว้จำหน่ายเช่นกัน ถ้าสนใจอยากลองเข้าไปศึกษาเรียนรู้การทำผ้าหม้อฮ้อม ติดตามได้ที่ช่องทาง Facebook: ศูนย์เรียนรู้ย้อมผ้าหม้อห้อม/บ้านป้าเหงี่ยม หรือโทรเบอร์ 089-8513048 การเดินทางไปปักหมุดตาม GPS นี้ได้เรย https://her.is/30jOpPY แล้วเราจะพบว่าโลกนี้กว้างใหญ่และมีสิ่งใหม่ๆ ให้เราเรียนรู้เสมอ 

บาย

เพราะข้างนอกยังมีอะไรอีกมากมาย - SEEMORETHEWORLD

#ศูนย์เรียนรู้ #แพร่ #ประเทศไทย
#แหล่งท่องเที่ยว
#หม้อห้อม #มัดย้อม

#Phrae #Thailand #Craft #Handmade
#SEEMORETHEWOLRD
#ข้างนอกยังมีอะไรอีกมากมาย