ชาวกูยเป็นกลุ่มชาติพันธุ์ของคนไทยเรียกว่าส่วยโดยชากูยจะมีเอกลักษณ์คือการทอผ้าและภาษาที่มีภาษาพูดแต่ไม่มีภาษาเขียนเป็นภาษาที่ควรอนุรักษ์โดยลายผ้าของชาวกูยจะเป็นแบ่งออกเป็นหลาย ๆ ลาย     ลายต่าง ๆ จะเกิดจากภูมิปัญญาของชาวบ้านเป็นส่วนใหญ่เพื่อเป็นการสร้างเอกลักษณ์ในท้องถิ่น

การทอผ้า

การทอผ้าของชากูยจะมีเอกลักษณ์คือการใช้วัสดุพื้นบ้านในการนำมาทอผ้าอุปกรณ์ตามท้องถิ่นที่มีโดยทั่วไปโดยจะนิยมนำมะเกลือมาย้อมผ้าซึ่งเป็นเอกลักษณ์ของชาวกูย

อุปกรณ์ทอผ้า

1.อัก

อัก

 อัก 

วิธีใช้ ใช้เก็บเส้นไหมม้วนกันเป็นวงกลมไม่พันกันเก็บไว้ได้นานเป็นภูมิปัญญาในท้องถิ่น ปัจจุบันบางพื้นที่ใช้ท่อ PVC ขนาดใหญ่ตัดให้พอดีกับการเก็บรักษาเส้นไหม

2.แกนกระสวย

แกนกระสวย

เเกนกระสวย

วิธีใช้ ใช้ในการลอดช่องในการทอผ้า เพื่อช่วยเพิ่มความสะดวกในการทอผ้าโดยใช้เเกนกระสวยลอดที่ช่องเพื่อทอผ้าไหมให้เป็นลวดลายสลับสีกันเพื่อเพิ่มความสวยงามตามภูมิปัญญาชาวบ้าน

Advertisement

Advertisement

 3.หลักเปีย

หลัก

หลักเปีย

วิธีใช้ ใช้ในการเป็นหลักในการทอผ้า เพื่อเป็นหลักในการทอผ้ายึดอุปกรณ์ต่าง ๆ เพื่อให้คงที่เเละสะดวกในการทอผ้า

 4.หลอดตาน

หลอดตาล

หลอดตาน

วิธีใช้ ใช้คู่กับเเกนกระสวยม้วนเส้นไหมในการทอผ้าสอดเข้าไปในช่องเเกนกระสวยเพื่อลอดช่องเข้าไปอีกด้านหนึ่งของช่องเพื่อทอผ้าไหม

 5.เสดโซ้ด

เสดโซ้ด

 เสดโซ้้ด

วิธีใช้ ใช้ในการหวีเส้นไหมไม่ให้ติดกันใช้คู่กับน้ำต้มกับข้าวเหนียวต้ม หวีเสกไม่ให้ติดกันเพิ่มความนิ่มให้กับเส้นไหมเนื้อผ้าจะได้นิ่มไม่ติดกัน

6.ไม้เหยียบ

ไม้เหยียบ

 ไม้เหยียบ

วิธีใช้ ใช้ในการเหยียบสลับเพื่อเป็นการสร้างชั้นให้กับเนื้อผ้าไหมเพื่อที่จะได้เป็นลวดลายต่าง ๆ เป็นสีสลับชั้นตัวบังคับสีลวดลายเพื่อความสวยงาม

8.เทียนใบมีด

เทียน&มีด

วิธีใช้ เป็นอุปกรณ์เสริมสำหรับการทอผ้าเพื่อให้สะดวกสบาย เทียนใช้ขูดเพื่อไม่ให้ติดกันใบมีดใช่ตัดเส้นไหมส่วนเกินออก

Advertisement

Advertisement

ความสำคัญ

อุปกรณ์เหล่านี้เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการทอผ้าไหมของชาวกูยมานานกว่าหลายร้อยปีโดยพื้นที่ให้สัมภาษณ์คือนานกว่าหลายร้อยปีโดยพื้นที่ให้สัมภาษณ์บ้านเลขที่26 บ้านหนองคูหมู่ที่ 5 ตำบลหนองไผ่ล้อม อำเภอสำโรงทาบ จังหวัดสุรินทร์

อุปกรณ์ต่างๆเกิดจากภูมิปัญญาของชาวบ้านในท้องถิ่นที่มีเวลามาหลายร้อยปีพัฒนามาตามยุคสมัยบรรพบุรุษถึงปัจจุบันจึงมีการเปลี่ยนแปลงไปตามยุคสมัยเพื่อให้เข้ากับปัจจุบันได้ดีอุปกรณ์บางชนิดบางท้องถิ่นอาจจะมีรูปร่างแตกต่างกันไปตามลักษณะภูมิศาสตร์อากาศภูมิประเทศปัจจัยต่าง ๆ

ภาพประกอบ-ภาพถ่ายโดยนักเขียน