เกวียนช้างกับเกวียนวัว Cr.ภาพถ่ายปกจากศมส.


ถ้าให้เรานึกถึงของพื้นบ้าน เราจะนึกถึงเครื่องจักสาน เพราะว่าคุ้นตากับสินค้าเหล่านี้ที่ยังมีขายในตลาดนัดและตลาดสินค้าชุมชน หรือล้อเกวียนที่มีคนนำมาประดับตกแต่ง แต่ที่แห่งนี้จะทำให้เราต้องตกตะลึงตั้งแต่แรกเห็น ทันทีเมื่อก้าวเข้ามาในโถงห้องจัดแสดง

เกวียนสวยๆเกวียนโบราณสภาพดีสวยงาม Cr.ภาพถ่ายจากศมส.


เกวียนเทียมช้างเล่มใหญ่โดดเด่นกลางห้อง วงล้อใหญ่โตเมื่อไปยืนด้านข้าง ทำให้เกวียนเทียมวัวดูเล็กลงไป ที่นี่ได้เก็บรวบรวมเกวียนเล่มสวย ๆ แปลกตาไว้ ถ้าจะเคยเห็นมาก่อนก็จากภาพเก่าในอดีต การรวบรวมสิ่งของที่จัดแสดงภายในพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ เกิดมาจากความตั้งใจและแรงบันดาลใจของรศ.ดร.ทวิช จิตรสมบูรณ์ อาจารย์ประจำสาขาวิศวกรรมเครื่องกล สำนักวิชาวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี อาจารย์ขับรถตระเวนไปเกือบทั่วทุกจังหวัดของประเทศไทยตั้งแต่ปีพ.ศ.2547 เพื่อรวบรวมสิ่งของมีค่าในทางวิศวกรรมของประเทศไทย มีทั้งขอรับบริจาคและใช้เงินซื้อ ในความคิดของอาจารย์ อุปกรณ์เหล่านี้คือสิ่งที่สร้างอารยธรรมมนุษย์มานับร้อยนับพันปี 

Advertisement

Advertisement

เรือมาดเรือมาด Cr.ภาพถ่ายจากศมส.


สิ่งของจัดแสดงที่อยู่เป็นกลุ่มใหญ่ ๆ อีกมุมคือเรือแบบโบราณ มีเรือมาดนับสิบลำจัดแสดงไว้บนคานไม้ มีเรือลำหนึ่งขนาดใหญ่โตมากเป็นเรือที่ขุดมาจากไม้ใหญ่ต้นเดียว เฉพาะน้ำหนักของเรือก็ประมาณ 500 กิโลกรัม สามารถบรรทุกข้าวเปลือกได้ประมาณ 1 ตัน แต่คนพายเรือสามารถบังคับเรือได้ด้วยใบพายเพียงอันเดียว

เทคโนโลยีไทยโบราณในอุปกรณ์อีกชนิดหนึ่งน่าทึ่งมาก ซึ่งเราดูครั้งแรกอาจจะธรรมดานั่นก็คือคันไถ คันไถที่มีประสิทธิภาพดีจะต้องมีการออกแบบให้มีความพอดีกับดินแต่ละชนิด ถ้าออกแบบผิดพลาดจะกินแรง ทำให้ควายไม่ยอมเดิน

Advertisement

Advertisement

คันไถคันไถ Cr.ภาพถ่ายจากศมส.


อุปกรณ์อื่น ๆ ที่ดูน่าสนใจมีเครื่องหีบอ้อย ใช้หลักการทำงานแบบฟันเฟือง ในวิถีชีวิตของชาวบ้านสิ่งที่ขาดไม่ได้คือ อุปกรณ์สีข้าว อุปกรณ์การทอผ้า อุปกรณ์จับปลา อุปกรณ์ในการทำงานไม้ อย่างเช่นกบไสไม้ก็มีหลากหลายแบบอย่างที่เราไม่เคยเห็นมาก่อน

เครื่องหีบอ้อยเครื่องหีบอ้อย Cr.ภาพถ่ายจากศมส.

อุปกรณ์ตำข้าวอุปกรณ์สีข้าว Cr.ภาพถ่ายจากศมส.

อุปกรณ์จับปลาอุปกรณ์จับปลา Cr.ภาพถ่ายจากศมส.

อุปกรณ์ทอผ้าอุปกรณ์ทอผ้า Cr.ภาพถ่ายจากศมส.

กบไสไม้แบบต่างๆกบไสไม้แบบต่าง ๆ Cr.ภาพถ่ายจากศมส.


การมีพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ ด้วยการเปิดมุมมองด้านวิศวกรรม เหมือนเป็นการเปิดโลกให้กับผู้เข้าชม ในภูมิปัญญาชาวบ้านนั้นมีกลไกทางวิศวกรรมที่ชาญฉลาด ซึ่งคนยุคปัจจุบันยากยิ่งที่จะทำได้


สถานที่ตั้ง : พิพิธภัณฑ์เทคโนโลยีไทยโบราณ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี อาคารสุรพัฒน์ 4 เลขที่ 111 ถนนมหาวิทยาลัยตำบลสุรนารี อำเภอเมือง จังหวัดนครราชสีมา 30000 

Advertisement

Advertisement

โทรศัพท์ : 044 224 851, 044 224 414  ไม่เก็บค่าเข้าชม


ขอขอบคุณฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) (ศมส.) สาวิตรี ตลับแป้น (รัตนา) https://db.sac.or.th/museum/museum-detail/919