การทำมีดในสมัยก่อนนั้นเป็นอาชีพที่รุ่งเรือง เนื่องจากในสมัยก่อนมีดมีความสำคัญใน
การดำรงชีวิต มีการใช้ประโยชน์ที่หลากหลายจากมีด ไม่ว่าจะเป็นการหาอาหาร การป้องกันตัว การทำไร่นา ดังนั้นมีดจึงมีจำเป็นอย่างยิ่ง สำหรับการประกอบอาชีพตีมีดของช่างในปัจจุบันนี้

มีด                                                                                          ภาพโดย PANGKHAM

มีด                                                                                         ภาพโดย PANGKHAM

          บางคนได้มีการสืบทอดมาจากบรรพบุรุษดั้งเดิม ปู่ย่าตายายได้มีประกอบอาชีพตีมีดเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว จึงได้มีการสืบทอด และได้มีการพัฒนาการตีมีดเรื่อยมา โดยในอดีตจะมีการทำมีดโดยมีจุดประสงค์หลัก ๆ เพื่อใช้สอย ใช้ประโยชน์ในด้านต่าง ๆ และขั้นตอนในวิธีการทำก็ยังเป็นการใช้แรงงานของผู้ทำเป็นส่วนใหญ่ แต่ในปัจจุบันได้มีเครื่องทุ่นแรงในการทำมีดมากขึ้น และนอกจากการทำมีดไว้ใช้สอยในชีวิตประจำวันแล้ว ยังได้มีการตีมีดเพื่อไปประกวดมีดสวยงาม มีการตีมืดเพื่อไว้แสดงในงานต่าง ๆ อีกด้วย ซึ่งการประกอบอาชีพตีมีดนี้ในอดีตเป็นอาชีพที่รุ่งเรืองมาก และในปัจจุบันก็ยังคงเป็นอาชีพที่มีรายได้ดีเช่นเดิม โดยการตีมีดแต่ละครั้งจะตีมีดจากรายการสั่งซื้อ ซึ่งจะมีผู้คนมาสั่งทำมีดโดยเฉพาะ และส่วนใหญ่ตีมีดเพื่อไปประกวด หรือจะเรียกได้ว่าเป็นการตีมีดเพื่อความสวยงาม ส่วนมีดที่นำไปใช้ในชีวิตประจำวันนั้นก็ยังคงทำอยู่ เพื่อนำไปจำหน่าย โดยราคาของมีดที่ใช้สอยในครัวเรือนมีตั้งแต่ราคา 100 – 500 บาท ส่วนมีดเพื่อความสวยงามนั้นมีราคาสูงถึง 8,000 บาท และนอกเหนือจากนี้มีดที่มีการสั่งทำราคาก็ขึ้นอยู่กับคุณภาพของมีด  

Advertisement

Advertisement

มีด                                                                                       ภาพโดย PANGKHAM

Advertisement

Advertisement

โดยการตีมีดมีขั้นตอน ดังนี้

1. นำเหล็กที่เลือกตามต้องการมาใส่ในเตาเผาเพื่อทำการยืด และรอจนมีดแดงพอที่จะตี
หลังจากนั้นใช้คีมคีบเหล็กกมาวางบนที่ตี 
2. เมื่อนำออกมาแล้วเริ่มตีได้เลย โดยเริ่มจากการตีสันหรือด้ามมีดก่อน
3. ระหว่างตีหากมีดไม่ร้อนแล้วก็ให้นำไปใส่เตาเผาอีก และทำเช่นนี้เรื่อย ๆ จากด้ามมีดไปจนถึงใบมีด 
4. นำมาตะไปตกแต่งแล้วจึงนำมาเจียรส่วนที่เป็นคม แล้วนำไปใส่ด้ามที่เตีรยมไว้
5. นำมีดที่ได้ไปเผาในเตาเผาอีกครั้ง เฉพาะส่วนที่เป็นคมให้แดงร้อนเท่ากัน แล้วนำมาชุบน้ำ แล้วตกแต่งมีดตามที่ต้องการ 

เพียงเท่านี้ก็จะได้มีดมาใช้แล้ว การตีมีดที่นำมาฝากนี้ หากใครที่สนใจสามารถเดินทางไปดูด้วยตนเองได้ที่โรงตีมีดช่างมนต์ นอกจากนี้โรงตีมีดช่างมนต์ยังได้เป็นศูนย์การเรียนรู้การศึกษานอกระบบ ตั้งอยู่ที่ ตำบลบ้านเพชร อำเภอภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ

Advertisement

Advertisement

การตีมีดเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีความสำคัญ ซึ่งมีการสืบทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ และในปัจจุบันไม่ค่อยพบเห็นการตีมีดแล้ว จึงควรมีการอนุรักษ์การตีมีดไว้เพื่อให้ลูกหลานได้สืบทอดอาชีพสืบไป และวันนี้เป็นโอกาสที่ดี ที่สามารถใช้เทคโนโลยีที่มีอยู่ช่วยในการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับตีมีดผ่านบทความนี้ หวังว่าจะเป็นประโยชน์แก่ผู้ที่สนใจตามสมควร

ภาพปกโดย PANGKHAM