สัญญาณความร้อนระอุของอากาศช่วงนี้ ไปที่ไหนก็มีแต่คนบ่นว่าร้อน ใช่แล้วหละ “ร้อน” เป็นเรื่องที่พวกเราชาวไทยพบเจอมาปีแล้ว ปีเล่า โดยเฉพาะในช่วงปลายมีนาคม จนถึงกลางเดือนพฤษภาคม เราคงจะต้องผจญความร้อนเช่นนี้แบบหลีกเลี่ยงไม่ได้

แต่ความร้อนก็มาพร้อมเทศกาลสนุกๆ อย่างเทศกาลสงกรานต์ ที่เหมือนช่วงเวลาแห่งการรอคอยของใครหลายคน บางคนตั้งตารอจะได้กลับบ้านไปพบปะญาติพี่น้อง บางคนรอหยุดยาวเพื่อจะได้หาเวลาอยู่บ้านเฉยๆ แบบที่วันอื่นทำไม่ได้ หรือบางคนวางแผนเที่ยวทริปใหญ่ของปีในช่วงเทศกาลสงกรานต์แบบนี้ ก็ฟังดูดีไม่น้อย

“นายรอบรู้” มีหนึ่งที่เที่ยวมาแนะนำคนที่อยากเดินทางไปสัมผัสเทศกาลสงกรานต์ต่างถิ่น ไปดูวิถีชีวิตและประเพณีอันแสนงดงามของช้าวบ้านที่ งานประเพณีเแห่ต้นดอกไม้ ณ วัดศรีโพธิ์ชัย จ. เลย

วัดศรีโพธิ์ชัย เป็นวัดเก่าแก่อายุราว 400 ปี ตั้งอยู่กลางทุ่งนา ต. แสงภา อ. นาแห้ว จ. เลย ภายในวัดมีสถาปัตยกรรมที่สวยงามอย่าง พระอุโบสถ ที่ได้รับอิทธิพลจากศิลปะล้านช้าง รูปแบบพระอุโบสถมีความคล้ายกับพระอุโบสถวัดเชียงทอง เมืองหลวงพระบาง ภายในประดิษฐานพระพุทธรูปปางมารวิชัย ในแบบปูนปั้นลงรักปิดทอง ศิลปะแบบพื้นบ้าน นอกจากนี้ยังมี ธรรมมาสน์ไม้โบราณ อายุราว 400 ปี และหอพระไตรปิฎกยกพื้นสูง ที่สร้างด้วยไม้ได้อย่างวิจิตรสวยงาม

ในช่วงเทศกาลสงกรานต์ของทุกปี จะมีประเพณีเก่าแกที่ชาวบ้านปฏิบัติ นั่นคือประเพณีแห่ต้นดอกไม้ ที่ชาวบ้านถือปฏิบัติกันมาตั้งแต่แรกสร้างวัด โดยชาวบ้านมีความเชื่อว่าช่วงเทศกาลสงกรานต์นั้นคือวันปีใหม่ การนำดอกไม้มาบูชาพระรัตนตรัยนั้นถือเป็นสิ่งมงคล และเป็นโชคลาป นอกจากนี้ยังถือเป็นการเริ่มต้นปีที่ดีอีกด้วย

การทำต้นดอกไม้นั้นอาศัยความร่วมแรงร่วมใจกันของทุกๆ คนในหมู่บ้าน โดยจะต้องทำให้เสร็จภายในวันเดียว โดยผู้ชายจะช่วยกันนำไม่ไผ่มาขึ้นโครง เริ่มจากการตัดไม้ไผ่มาผูกเป็นโครงแล้วสานเป็นระแนง เพื่อให้ผู้หญิงได้นำดอกไม้สดที่ตามฤดูกาล เช่น ดอกคูณ ดอกหางนกยูง ดอกเฟื่องฟ้า ดอกจำปี ฯลฯ  มาประดับตกแต่ง ต้นดอกไม้แต่ละบ้านจะทำกันอย่างสุดฝีมือ ทั้งความสวยงามและความใหญ่โตอลังการ เพื่อแสดงถึงความเลื่อนใสในพระพุทธศาสนา

ความสนุกอย่างหนึ่งในการสร้างต้นดอกไม้ คือการได้พบปะกันของญาติพี่น้อง เด็กๆ ได้เล่นสาดน้ำกันระหว่างที่ช่วยผู้ใหญ่ทำต้นดอกไม้ รอยยิ้มและเสียงหัวเราะอบอวลอยู่รอบต้นดอกไม้ขนาดเท่าบ้านหลังย่อมๆ ยิ่งดูก็อมยิ่มด้วยความสุขตามไปด้วย

 

พอถึงตอนพลบค่ำก็จะตั้งขบวนแห่ต้นดอกไม้ไปถวายวัดเพื่อเป็นพุทธบูชา เสียงโห้ร้องของชาวบ้านที่แบกต้นดอกไม้เข้ามาเตรียมขบวนที่บริเวณลานวัดช่วยเพิ่มความสนุกสนานครื้นเครง ระหว่างที่หนุ่มๆ ยกต้นดอกไม้ตั้งขึ้น สาวๆ ก็พากันสาดน้ำช่วยเพิ่มความสดชื่น ความร้อนระอุในช่วงบ่ายหายไปพร้อมสายน้ำและความสนุกของชาวบ้าน 

นอกจากต้นดอกไม้ขนาดใหญ่ ที่ชาวบ้านร่วมแรงร่วมใจกันสร้างขึ้นมาแล้ว ที่น่ารักไม่แพ้กันคือต้นดอกไม้ต้นน้อยๆ ของเด็กๆ ที่ช่วยกันแบกมาตั้งรวมกันกลางลานวัด เด็กๆ เริ่มจุดเทียนบูชาต้นดอกไม้ ทีละต้นๆ ต้นดอกไม้ต้นใหญ่ก็เริ่มมีผู้เข้ามาจุดเทียนบูชา หลังจากพระอาทิตย์ลับขอบฟ้า แสงเทียนบูชาต้นดอกไม้ก็ส่องระยิบระยับเต็มลานวัดศรีโพธิ์ชัย เป็นภาพที่สวยงามเปี่ยมไปด้วยศรัทธาอย่างแท้จริง

เมื่อได้เวลาเหมาะสม เหล่าผู้ชายก็เริ่มยกต้นดอกไม้ ที่กว้างสัก 3 เมตร สูง 15 เมตร ขึ้นบนบ่า แห่ไปรอบพระอุโบสถ 3 รอบ โดยมีดนตรีจังหวะสนุกสนานนำขบวน ระหว่างแห่รอบโบสถ์ ชาวบ้านก็จะขย่มต้นดอกไม้ไปมา แสดงถึงความศรัทธาและเลื่อมใสในพระพุทธศาสนาเป็นที่สุด

ประเพณีแห่ต้นดอกไม้ที่วัดศรีโพธิ์ชัยแห่งนี้ เป็นประเพณีที่แสนยิ่งใหญ่ที่แสดงถึงความร่วมแรงร่วมใจ ความศรัทธาเลื่อมใสในพระศาสนาของชาวบ้าน ต.แสงภา เป็นอย่างมาก หากใครมีเวลา หรือกำลังมองหาที่เที่ยวช่วงสงกรานต์นี้ “นายรอบรู้” แนะนำว่าเทศกาลแห่ต้นดอกไม้ ที่บ้านแสงภา เป็นอีกที่หนึ่งที่เราอยากให้คุณไปสัมผัสด้วยตาตัวเอง รับประกันว่าจะสนุกและได้ซึมซับวิถีชีวิตไม่แพ้ที่ใดในเมืองไทยเลยจริงๆ…