ในช่วงหลายทศวรรษที่ผ่านมา เราจะเห็นว่า สังคมเริ่มพูดกันถึงเรื่องปัญหาสิ่งแวดล้อมซึ่งพูดกันเยอะขึ้น ถี่ขั้น และจริงจังมากขึ้น เนื่องจากปัญหาสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันเริ่มเข้าสู่ภาวะวิกฤติ ทั้งในเรื่องของคุณภาพอากาศ ปัญหาโลกร้อน และมลภาวะต่าง ๆ ที่เร่งสุมให้เกิดปัญหาต่อสุขภาพและความเป็นอยู่ของมนุษย์ในเกือบทุกมิติ ซึ่งล้วนเป็นผลพวงจากการขับเคลื่อนของสังคมโลก ทั้งมิติของการพัฒนาทางเศรษฐกิจ ที่มีทั้งกระบวนการทางอุตสาหกรรม การกำเนิดขึ้นของเทคโนโลยีต่าง ๆ ตลอดจนการเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากรโลก สิ่งเหล่านี้ถูกหมักหมมมานานเนิ่นและไม่ได้รับการเหลียวแลหรือพูดถึง จนเริ่มก่อตัวสร้างปัญหาเป็นภัยร้ายให้เกิดขึ้นแก่มวลมนุษย์และสรรพสัตว์ไม่เว้นแต่ละวัน

นอกเหนือจากการเติบโตทางเศรษฐกิจที่นำมาซึ่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมแล้ว จิตใจของผู้คนก็ได้รับผลกระทบด้วยเช่นเดียวกัน การลืมเลือนและเมินเฉยต่อสิ่งแวดล้อมยิ่งเป็นการตอกย้ำให้เห็นว่า ยิ่งสิ่งแวดล้อมย่ำแย่ลงมากเท่าใด ย่อมสะท้อนถึงจิตใจของมนุษย์ที่ย่ำแย่ลงมากเท่านั้น หากปัญหาเหล่านี้ได้ส่งผลให้เกิดการลดทอนคุณภาพของสิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศแล้ว การลุกขึ้นมาด้วยสติ แล้วช่วยกันคนละไม้คนละมือ เช่น การเริ่มจากการปลูกป่า ก็อาจจะเป็นอีกหนึ่งทางออกที่น่าจะยังไม่สายจนเกินไป ทั้งนี้จะต้องเป็นการเริ่มต้นที่ระดับจิตใต้สำนึกให้บังเกิดขึ้นอย่างแท้จริงก่อน ไม่ใช่แบบฉาบฉวย หรือหยิบหย่งไปตามกระแสสังคม ดังเช่นพระราชดำรัสในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ที่ได้ทรงพระราชทานในเรื่องของการปลูกป่าว่า “ควรจะปลูกต้นไม้ในใจคนเสียก่อน”  ซึ่งก็คือจะต้องทำให้เกิดขึ้นในระดับจิตใต้สำนึกของคนให้ได้เสียก่อน จากนั้นจึงจะเป็นหน้าที่ของการเจริญงอกงามออกไปโดยอัตโนมัติอย่างต่อเนื่องและยั่งยืน

Advertisement

Advertisement

ในวันนี้จึงอยากจะพาไปชมสถานที่แห่งหนึ่งซึ่งถือเป็นแหล่งเรียนรู้และบ่มเพาะปัญญาและจิตวิญญาณของการอนุรักษ์ หวงแหนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม นั่นก็คือที่ “อุทยานแห่งชาติตาพระยา”

อุทยานแห่งชาติตาพระยา”ภาพประกอบโดยผู้เขียน

อุทยานแห่งชาติตาพระยาภาพประกอบโดยผู้เขียน

อุทยานแห่งชาติตาพระยาภาพประกอบโดยผู้เขียน

อุทยานแห่งชาติตาพระยา ตั้งอยู่ในพื้นที่คาบเกี่ยวของ 2 จังหวัด คือ จังหวัดบุรีรัมย์ และจังหวัดสระแก้ว โดยเขตอุทยานนี้เป็นส่วนหนึ่งของผืนป่าดงพญาเย็น – เขาใหญ่ซึ่งได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลกทางธรรมชาติจากองค์การการศึกษา วิทยาศาสตร์ และวัฒนธรรมแห่งสหประชาชาติ หรือ ยูเนสโก้ (UNESCO) แล้ว ภายในบริเวณของอุทยานแห่งชาติตาพระยานี้จึงมีความกว้างใหญ่ไพศาล และมีสถานที่ที่น่าสนใจมากมายทั้งแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติ จุดชมวิว การเดินป่า ส่องสัตว์ การเยี่ยมชมโบราณสถาน และร่องรอยทางประวัติศาสตร์ในเรื่องของสงครามระหว่างเขตแดน เนื่องจากพื้นที่แห่งนี้มีแนวพรมแดนธรรมชาติกั้นระหว่างประเทศไทย และกัมพูชา 

Advertisement

Advertisement

อุทยานแห่งชาติตาพระยานี้นอกจากความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้แล้ว ยังได้ชื่อว่าเป็นอุทยานที่มีสัตว์ป่านานาชนิดอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก โดยเฉพาะสัตว์ป่าหายาก และใกล้สูญพันธุ์ เช่น วัวแดง กระทิง อีเห็น เป็นต้น

อุทยานแห่งชาติตาพระยาภาพประกอบโดยผู้เขียน

อุทยานแห่งชาติตาพระยาภาพประกอบโดยผู้เขียน

อุทยานแห่งชาติตาพระยาภาพประกอบโดยผู้เขียน

อุทยานแห่งชาติตาพระยาภาพประกอบโดยผู้เขียน

กิจกรรมในอุทยานแห่งชาติตาพระยานอกเหนือจากการท่องเที่ยวเพื่อฟอกปอดใต้ป่าใหญ่ หรือการชื่นชมกับความงามของธรรมชาติแล้ว ที่นี่ยังเป็นแหล่งรู้ โดยมีพื้นฐานมาจากการปลูกต้นไม้ในใจคน นั่นคือการเรียนรู้และส่งเสริมการปลูกจิตสำนึกโดยเฉพาะจิตสำนึกต่อสิ่งแวดล้อม เช่น การอบรมบ่มเพาะเพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กิจกรรมการทำโป่งเทียมให้กับกระทิง หรือการปลูกต้นไม้ ซึ่งพี่ ๆ เจ้าหน้าที่ของทางอุทยานฯ มีกล้าไม้ให้ไปช่วยกันปลูกเป็นจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นการปลูกโดยยิงหนังสติ๊กเพื่อให้กล้าไม้ตกไปในที่ต่าง ๆ และเจริญเติบโต หรือการปลูกต้นไม้แบบปกติทั่วไปก็มีพร้อมให้ดำเนินการ ซึ่งรู้สึกประทับใจในการออกแบบกิจกรรมและอุปกรณ์ที่มีความพร้อมต่อกิจกรรมต่าง ๆ เพื่ออนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมของอุทยานแห่งชาติตาพระยาเป็นอย่างมาก

การได้มาปลูกต้นไม้ในพื้นที่อุทยานแห่งชาติตาพระยาในครั้งนี้ ทำให้เข้าใจความหมายของการปลูกต้นไม้ในใจคนที่แท้จริงอยู่ 2 ประการ คือ

  • ประการที่ 1 เราจะต้องเข้าใจอย่างถ่องแท้ถึงคำว่า “ต้นไม้” เสียก่อนว่า เราปลูกต้นไม้ไปทำไม ? ประโยชน์คืออะไร ? จำเป็นต่อชีวิตของสรรพสัตว์อย่างไร ? ซึ่งเมื่อรู้คำตอบแล้วมันจะทำให้เราอยากลงมือปลูกต้นไม้โดยไม่เคอะเขินหรือไม่ต้องมีใครมาบังคับ
  • ประการที่ 2 คือ จริง ๆ แล้วการปลูกต้นไม้ก็คือการฝึกปลูกจิตสำนึกของตัวเรานั่นเอง

สำหรับใครที่อยากท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ และเรียนรู้การอนุรักษ์ป่า รวมไปถึงการทำกิจกรรมการอยู่กับป่าอย่างยืนเหล่านี้ ก็สามารถเข้ามาเยี่ยมชมหรือทำกิจกรรมได้ที่ได้อุทยานแห่งชาติตาพระยาในส่วนของพื้นที่ ตำบลทัพราช อำเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว 

 

เรื่องและภาพหน้าปกโดยผู้เขียน