จังหวัดราชบุรี มีแหล่งเรียนรู้แห่งหนึ่งที่น่าสนใจ คือ “วัดขนอน” วัดนี้ตั้งอยู่ในตำบลสร้อยฟ้า อำเภอโพธาราม จังหวัดราชบุรี ดูเป็นวัดธรรมดาทั่วไป แต่ถ้าเข้ามาดูข้างในจะพบกับความล้ำค่าทางวัฒนธรรมที่มีอยู่ในวัด เพราะที่นี่เขามีศิลปะการแสดงที่ไม่พูดถึงไม่ได้ นั่นคือ “หนังใหญ่”

วัดขนอนถ้าพูดถึง “หนังใหญ่” ต้องบอกเลยว่าน้อยคนนักที่จะเคยดู เพราะกาลเวลาที่เปลี่ยนไปทำให้ความนิยมในการดูหนังใหญ่น้อยลง หนังใหญ่ถือว่าเป็นศิลปวัฒนธรรมชั้นสูง เป็นการแสดงที่มีใช้รูปหนังกับคนเป็นคนเชิดหนัง โดยตัวหนังใหญ่ผ่านการแกะสลักจากหนังสัตว์ให้เป็นรูปต่าง ๆ ให้มีความสวยงามและเป็นเอกลักษณ์ผสมผสานด้วยลายไทย ส่วนใหญ่เป็นตัวละครที่มาจากวรรณคดี รามเกียรติ์ สำหรับหนังใหญ่วัดขนอน ได้มีการสร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 5 เมื่อครั้งที่วัดนี้เป็นด่านเก็บภาษีอากร ได้มีคนนำรูปหนังมาถวายที่วัด จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการสร้างหนังใหญ่ขึ้นมา

Advertisement

Advertisement

โรงมหรสพถึงแม้ความนิยมในการชมการแสดงหนังใหญ่น้อยลง แต่วัดขนอนยังคงรักษาวัฒนธรรมอันดีนี้ไว้ โดยทางวัดได้มีการจัดการแสดงหนังใหญ่ให้ผู้คนได้เข้าชมด้วย แต่จะมีแค่เฉพาะวันเสาร์ เวลา 10.00-11.00 น. เพียงเพื่อหวังว่าจะช่วยสืบสานวัฒนธรรมและรักษาหนังใหญ่ไว้ให้คนรุ่นหลังต่อไป

พิพิธภัณฑ์หนังใหญ่ปัจจุบันมีตัวหนัง 313 ตัว ที่ถือว่าเป็นสมบัติของวัดที่ได้สืบทอดและร่วมกันรักษา เป็นวัดเดียวที่มีมหรสพเป็นของวัด มีการจัดตั้งคณะหนังใหญ่ และมีพิพิธภัณฑ์สถานแสดงนิทรรศการหนังใหญ่ “พิพิธภัณฑ์หนังใหญ่วัดขนอน”  จนได้รับรางวัลมากมาย และที่น่าภูมิใจ คือ วัดขนอนหนังใหญ่ได้รับรางวัลจากยูเนสโก  และได้รับการยกย่องให้เป็น 1 ใน 6 ชุมชนดีเด่นของโลกที่มีผลงานในการอนุรักษ์ฟื้นฟูมรดกวัฒนธรรมเชิงนามธรรม 

Advertisement

Advertisement

การแสดงหนังใหญ่เมื่อหนังใหญ่หาชมได้ยากขึ้น วัดขนอนจึงถือว่าเป็นแหล่งเรียนรู้ที่มีคุณค่าที่ได้เปิดให้นักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไป ได้เข้าชมและทราบถึงประวัติความเป็นมาของวัด และที่มาของการเกิดขึ้นของหนังใหญ่ เพื่อให้คนรุ่นหลังระลึกและให้ความสำคัญ โดยทางโรงละครจัดมหรสพให้นักเรียน นักศึกษา ได้ชมโดยไม่มีค่าเข้าชม สำหรับใครที่อยากรู้จักหนังใหญ่ให้มากยิิ่งขึ้น ก็สามารถเดินทางมาศึกษาเรียนรู้ได้ที่วัดขนอน โดยทางวัดเปิดให้เข้าชมวัดทุกวัน ตั้งแต่เวลา 8.00-17.30 น. แต่ถ้าจะมาให้ถูกเวลาแนะนำให้มาวันเสาร์ เวลา 10.00-11.00 น. เพราะจะมีหนังใหญ่ให้ดูกันสด ๆ เลยครับ แล้วมารู้จักกับหนังใหญ่ให้มากขึ้นที่วัดขนอนนะครับ

-------------------------------

ภาพโดย คนปลูกกล้วยไม้