สมัยก่อนอยุธยามีพันเจดีย์ ข้อความนี้ไม่เกินจริง ในหนังสือ ห้าเดือนกลางซากอิฐปูนที่อยุธยา ของ น. ณ ปากน้ำ รายนามวัดและเจดีย์ที่อยุธยา ในการสำรวจช่วงเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2509 ถึงเดือนมีนาคม พ.ศ. 2510 ได้ปักหมุดวัดและเจดีย์ไว้ในแผนที่เกาะเมืองอยุธยาและบริเวณโดยรอบไว้ถึง 238 จุด

หนังสือการสำรวจอยุธยาห้าเดือนกลางซากอิฐปูนที่อยุธยา ของ น. ณ ปากน้ำ เล่มพิมพ์ครั้งที่ 4 สำนักพิมพ์เมืองโบราณ


หนังสือเล่มนี้พิมพ์ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2510 จากเล่มนี้ทำให้รู้ว่าวัดและเจดีย์ของอยุธยายังมีอีกเป็นจำนวนมาก ที่ไม่โดดเด่นเป็นสถานที่ท่องเที่ยว เนื่องจากยังไม่ได้รับการบูรณะและมีร่องรอยหลักฐานไม่สมบูรณ์ อันเกิดมาจากการถูกทำลายในหลายสาเหตุ อาทิเช่น สงคราม การขนอิฐหินไปสร้างเมืองใหม่ การบุกรุกพื้นที่ การปรักหักพังขาดการดูแลตามกาลเวลา

ยุคสมัยอยุธยาอยู่ในช่วงปี พ.ศ. 1893 - 2310 รวมเวลา 417 ปี ปัจจุบันกรมศิลปากรประกาศเขตโบราณสถานครอบคลุมพื้นที่ประมาณ 3000 ไร่ อยุธยาได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นเมืองมรดกโลกมาตั้งแต่วันที่ 13 ธันวาคม พ.ศ.2534 

Advertisement

Advertisement

การเที่ยวชมเจดีย์อยุธยา วัดและเจดีย์สำคัญที่ได้รับการบูรณะเป็นจุดท่องเที่ยว ได้แก่ วัดมหาธาตุ (เป็นปรางค์ที่สร้างในสมัยอยุธยาตอนต้น) วัดพระศรีสรรเพชญ์ (เจดีย์ทรงลังกา 3 องค์ เป็นต้นแบบของวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ในพระบรมมหาราชวัง)

วัดพระศรีสรรเพชญ์

วัดพระศรีสรรเพชญ์ 


วัดพุทไธศวรรย์ (เป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมสำคัญ สร้างมายาวนานกว่า 600 ปี) วัดภูเขาทอง (เจดีย์ใหญ่เป็นแบบมอญ สร้างขึ้นตั้งแต่สมัยพระเจ้าบุเรงนอง ตีกรุงศรีอยุธยาสำเร็จในปีพ.ศ. 2112) วัดมเหยงคณ์ (เดิมเป็นพระอารามหลวงสร้างขึ้นก่อนสมัยอยุธยา) วัดไชยวัฒนาราม (อยู่ในช่วงอยุธยาตอนปลาย สถาปัตยกรรมได้รับอิทธิพลมาจากปราสาทนครวัด) วัดใหญ่ชัยมงคล (เจดีย์สูงที่สุดในอยุธยา)

Advertisement

Advertisement

วัดใหญ่ชัยมงคลวัดใหญ่ชัยมงคล


วัดหน้าพระเมรุ (มีสถาปัตยกรรมแบบอยุธยาอยู่ในสภาพสมบูรณ์มาก) วัดพนัญเชิงวรวิหาร(เป็นพระอารามหลวงชั้นโทแบบมหานิกาย เป็นวัดที่สร้างมาก่อนกรุงศรีอยุธยาแต่ไม่ปรากฏหลักฐานว่าใครเป็นผู้สร้าง) วัดโลกยสุธาราม (สร้างขึ้นสมัยอยุธยาตอนกลาง ประดิษฐานพระพุทธไสยาสน์) วัดพระราม (เป็นวัดมีพื้นที่กว้างขวาง องค์ปรางค์แบบศิลปะเขมร มีขนาดใหญ่เห็นชัดแต่ไกล สถาปัตยกรรมแบบอยุธยาตอนต้น)

พระพุทธไสยาสน์พระพุทธไสยาสน์ อยุธยา


ส่วนวัดและเจดีย์อื่น ๆ อีกหลายร้อยแห่งที่ยังมีร่องรอยหลักฐานทางโบราณคดี กระจายกันอยู่เต็มพื้นที่ ทั้งในเกาะเมืองอยุธยาและบริเวณโดยรอบ ตัวอย่างเช่น บริเวณนอกเกาะทิศเหนือระหว่างแม่น้ำลพบุรีเก่ากับแม่น้ำลพบุรีใหม่ มีวัดสีฟัน วัดกุฎีสูง วัดมหาโลก วัดมณฑป วัดงู วัดสะพานเกลือ บริเวณนอกเกาะทางทิศใต้ใกล้กับวัดพนัญเชิง และบ้านฮอลันดา มีวัดรอ วัดโคก วัดขอม ส่วนในเกาะอยุธยา แถวคลองน้ำเชี่ยว มีวัดญาณเสน วัดชุมแสง วัดธรรมิกราช วัดหลังคาขาว วัดหลังคาดำ วัดสังขปัด วัดโพง วัดส่องคบ วัดไตรตรึงษ์

Advertisement

Advertisement

ถ้ามีโอกาส การค้นคว้าตามรอยตำราเล่มนี้ เป็นเรื่องน่าสนใจ แม้จะเขียนในช่วงหลายสิบปีก่อน การตามรอยโบราณสถานที่ยังทิ้งร่องรอยศิลปะ ยังคงมีเรื่องราวอีกมายให้เติมเต็มประวัติศาสตร์อยุธยา อดีตราชธานีของไทยที่ยังคงเป็นอมตะ


การเดินทาง : จังหวัดพระนครศรีอยุธยาอยู่ห่างจากกรุงเทพฯ ประมาณ 76 กิโลเมตร การเดินทางโดยรถยนต์ไปตามเส้นทางกรุงเทพฯ - นนทบุรี - ปทุมธานี ทางหลวงหมายเลข 306 แล้วแยกเข้าทางหลวงหมายเลข 3309 ผ่านศูนย์ศิลปาชีพบางไทร อำเภอบางปะอิน แล้วเข้าสู่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา