การที่แผ่นดินของเรารุ่งเรืองมาได้โดยเฉพาะในเรื่องของศิลปะและวัฒนธรรม ซึ่งเรามีความรุ่มรวยไม่แพ้ชาติใดในเอเชียอาคเนย์ ความงดงามเหล่านี้ล้วนเป็นมรดกที่ถูกรังสรรค์ขึ้นโดยบรรพบุรุษของเรา และมอบเป็นมรดกตกทอดที่ทรงคุณค่าให้เราได้เรียนรู้ ที่จะสืบสาน และต่อยอดขยายผลให้กลายเป็นความภาคภูมิ กลายเป็นประโยชน์ทั้งต่อตนเองและประเทศชาติยิ่งขึ้นไป

หากจะแสวงหาสถานที่ซึ่งเก็บรักษามรดกทางภูมิปัญญาซึ่งเต็มไปด้วยความทรงคุณค่าของบรรพบุรุษแห่งชนชาติไทย รวมไปถึงการต่อยอด และการยกระดับมรดกตกทอดนั้น โดยเฉพาะในเรื่องของงานฝีมือ หรือหัตถศิลป์ หนึ่งในนั้นก็คือ ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ อำเภอบางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ซึ่งสถานที่แห่งนี้นอกจากจะเป็นหน่วยงานหลักในการอนุรักษ์ และพัฒนาผลิตภัณฑ์ศิลปาชีพและศิลปหัตถกรรมพื้นบ้านให้ไปสู่ความเป็นเลิศ และความเป็นสากลแล้ว ยังเปิดพื้นที่เป็นพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้ทางศิลปหัตถกรรมพื้นบ้าน รวมทั้งการเผยแพร่พระราชกรณียกิจ และพระราชปณิธานในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ที่ทรงเล็งเห็นความสำคัญของมรดกทางภูมิปัญญานี้ ตลอดจนการยกระดับงานฝีมือของท้องถิ่นให้มีความสากลเพื่อฝึกเป็นอาชีพและมีรายได้ที่ยั่งยืน

Advertisement

Advertisement

ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศภาพถ่ายโดยผู้เขียน

ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศภาพถ่ายโดยผู้เขียน

ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศภาพถ่ายโดยผู้เขียน

ปัจจุบันศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศแห่งนี้ มีหอนิทรรศการเพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ต่าง ๆ มากมาย อาทิ

  1. หอศิลปาชีพ ซึ่งจัดแสดงและเผยแพร่พระราชกรณียกิจของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปี
  2. หอหัตถศิลป์ระหว่างประเทศ ซึ่งจัดแสดงงานศิลปหัตถกรรมในระดับนานาชาติ
  3. หอเกียรติยศ ซึ่งจัดแสดงประวัติ เรื่องราว และผลงานครูช่างศิลป์ของแผ่นดิน

Advertisement

Advertisement

  • หอนวัตศิลป์ ซึ่งจัดแสดงศิลปหัตถกรรมที่สร้างสรรค์ขึ้นใหม่ด้วยการผสานนวัตกรรมและความคิดสร้างสรรค์
  • หอสุพรรณ-พัสตร์ ซึ่งจัดแสดงเครื่องทองไทย และผ้าไทยโบราณ
  • โดยในครั้งนี้ผมมีความสนใจเรื่องราวเกี่ยวกับผ้าไทยโบราณ จึงได้เข้าไปเรียนรู้ในส่วนของหอสุพรรณ-พัสตร์ ซึ่งเต็มไปด้วยความงามระยิบระยับของผืนผ้าและพัสตราภรณ์ ของทุกชิ้นเมื่อได้ทราบถึงแรกเหง้าและที่มาล้วนสัมผัสได้คุณคุณค่าที่ไม่สามารถประเมินเป็นมูลค่าได้ อาทิ ผ้าซิ่นตีนจกเชิงทองคำจากเส้นทอง ผ้าซิ่นตีนจกไหมคำจากราชสำนักเชียงใหม่ ผ้าเขยไทครั่ง ผ้าซิ่นหมี่ลายโบราณ ฯลฯ ล้วนเป็นการบ่งบอกถึงความมีวัฒนธรรมอันยาวนานของชนชาติ เมื่อได้ชื่นชมกับความงดงามแล้วก็อดที่จะภาคภูมิใจไม่ได้

    หอสุพรรณ-พัสตร์ภาพถ่ายโดยผู้เขียน

    Advertisement

    Advertisement

    ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศภาพถ่ายโดยผู้เขียน

    ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศภาพถ่ายโดยผู้เขียน

    ภาพของผืนผ้าโบราณเหล่านี้มิได้แสดงให้เห็นเพียงความงดงาม แต่ยังแสดงให้เห็นที่เรื่องราวความเป็นมา ในความนึกคิดผ่านการออกแบบลวดลายของผู้คนในยุคสมัยนั้น ซึ่งมีความละเมียด และประณีตบรรจง นอกจากผืนผ้าและพัสตราภรณ์แล้ว ภายในหอสุพรรณ-พัสตร์ ยังจัดแสดงศิลปะชั้นสูงต่าง ๆ ของไทย เช่น หนังใหญ่ หนังตะลุง รวมไปถึงเครื่องทองโบราณ ซึ่งมีข้อมูลประกอบอย่างละเอียดทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ

    หอสุพรรณ-พัสตร์ภาพถ่ายโดยผู้เขียน

    หอสุพรรณ-พัสตร์ภาพถ่ายโดยผู้เขียน

    การเดินทางมาเยี่ยมชมและเรียนรู้ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศในครั้งนี้ นอกจากความหวงแหนในมรดกของชนชาติแล้ว ยังทำให้ผมเกิดพลังทางความคิดพอสมควร เนื่องจากได้เห็นและเรียนรู้ความรู้สึกนึกคิดของบรรพบุรุษในอดีตที่ถ่ายทอดผ่านงานออกแบบ ซึ่งมีมิติและสูงค่าเป็นอย่างยิ่ง เห็นได้จากความวิจิตรบรรจง ด้วยในยุคนั้นหรือขณะนั้นเทคโนโลยีหรืออุปกรณ์ยังมิได้เอื้ออำนวยให้เกิดชิ้นงานได้อย่างง่ายดายเท่ายุคสมัยปัจจุบัน แต่พอได้เห็นสิ่งที่รังสรรค์ขึ้นมาแล้ว มีความงดงามยากยิ่งที่ผู้คนในยุคนี้จะปั้นแต่งและรังสรรค์ได้เสมอเหมือน แม้จะมีเทคโนโลยีใดมาช่วย แต่คุณค่าและจิตวิญญาณก็หาได้เสมอเท่า

     

    สถานที่ติดต่อ
    ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพระหว่างประเทศ
    ที่อยู่ 59 หมู่ 4 ต.ช้างใหญ่ อ.บางไทร
    จ.พระนครศรีอยุธยา 13290
    โทรศัพท์ 0 3536 7054-9

     

    เรื่องและภาพหน้าปกโดยผู้เขียน