รถ

ทุกครั้งที่เห็นรถกับข้าววิ่งผ่านหน้าบ้าน ก็อดไม่ได้ที่จะอมยิ้มทุกครั้งไป กับวิถีชีวิตที่แสนเรียบง่ายในชนบท ภาพของรถกระบะคันเก่า ต่อหลังคาทรงสูง กั้นเหล็กทั้งสองด้านซ้ายขวาเป็นคอก มีก้านเหล็กสำหรับแขวนถุงผัก ผลไม้ ขนม ของหวาน แกงถุง น้ำเต้าหู้ ตลอดจนอมยิ้ม ของเล่นหลอกเด็ก หลากหลายชนิดห้อยลดหลั่นเป็นชั้น ๆ ระโยงระยาง บ้างก็ยื่นออกมานอกตัวรถ ดูเป็นที่ตื่นตาตื่นใจสำหรับลูกค้าให้มาเลือกซื้อหาตามใจชอบ 

ห้อย

เอกลักษณ์อย่างหนึ่งของรถกับข้าวหรือบางพื้นที่เรียกว่ารถพุ่มพวง ที่มักจะเหมือนกันทุกคันก็คือ การเปิดเพลงลูกทุ่ง เพลงใดเพลงหนึ่งตลอดเส้นทาง เพื่อให้ผู้คนจดจำว่า รถกับข้าวในดวงใจของตนนั้นใกล้มาถึงแล้ว เมื่อได้ยินเสียงเพลงลูกทุ่งเพลงเดิมแว่วเสียงมาแต่ไกล ทุกคนในชุมชน พี่ ป้า น้า อา ลูกเล็ก เด็กแดง ต่างตระเตรียมกระเป๋าสตางค์ เตรียมคิดเมนู รายการในหัวว่าวันนี้จะเลือกซื้ออะไรเป็นวัตถุดิบในการทำกับข้าว และออกมาจดจ่อดักรออยู่หน้าบ้านตน เตรียมโบกรถให้หยุด ซึ่งจะมาแบบนี้ในช่วงเวลาเดิม ๆ ของทุก ๆ วัน

Advertisement

Advertisement

ผู้เขียนเคยสะกิดถามลุงคนขับรถคันหนึ่ง ก็ได้คำตอบว่า

"ในรถลุงมีแผ่นซีดีที่จ้างอัดเพลงลูกทุ่งประจำนี้แค่เพลงเดียว และลุงเปิดทั้งวันจนจะยืดหมดแล้ว "

เอกลักษณ์อีกข้อที่ทำให้เราต้องยืนรอรถกับข้าวนานเกินไปก็คือ คนขับรถมักจะขับอย่างช้า ๆ เรียกได้ว่า 45 น้ำตาไหล (45 กม./ชม.) แม้แต่รถจักรยานสามขาของเด็กน้อยยังแซงได้ ซึ่งสิ่งนี้เป็นเหมือนกันทุก ๆ คัน

เวลาของการจับจ่ายซื้อของขึ้นรถมักเริ่มในตอนดึกจัดของทุกคืน ประมาณ ตีสอง (02.00น.) เมื่อลงของที่ตลาดสดเสร็จราว ตีห้า (05.00 น.) รถกับข้าวก็จะออกวิ่ง ตามตรอก ซอก ซอย ใช้เส้นทางเดิม ในทุก ๆ วัน จึงเป็นคำตอบว่าทำไมรถจึงมาถึงแต่ละที่ในเวลาเดิมนั่นเอง

Advertisement

Advertisement

กับข้าว

มนต์เสน่ห์ของรถกับข้าวที่แท้จริงอยู่ตรงที่ ท้ายกระบะรถนั้นมีทุกสิ่งให้คุณเลือกสรร พอ ๆ กับห้างเซ็นทรัลเลยทีเดียว ไม่ว่าจะเป็น หมู เห็ด เป็ด ไก่ ปลา กุ้ง หมึก ผัก ผลไม้ เครื่องปรุง ของแห้ง ขนมหวาน เครื่องดื่ม กาแฟ เอ็มร้อย ละลานตาเรียกได้ว่าครบครัน เป็นตลาดสดเคลื่อนที่ดี ๆ นี่เอง

เครื่องดื่ม

ผู้เขียนมักจะเพลิดเพลินทุกครั้งที่เปิดฝาตู้เย็นเก่า ที่แม่ค้าใช้ใส่น้ำแข็งแช่ของ ฝั่งซ้ายเป็นเนื้อสด หมู กุ้ง หมึก ฝั่งขวาเป็นขนม นม เจลลี่ ช้อคโกแลต เครื่องดื่มหลากหลายชนิด แช่หมกมาในถังน้ำแข็งเย็นฉ่ำชื่นใจ กว่าจะรู้ตัวว่าควรจะจากรถกับข้าวในดวงใจ ก็อีตอนเงินหมดจากมือที่กำไว้ทุก ๆ ที

ความพิเศษของรถกับข้าวอีกอย่างก็คือ การค้าขายอย่างเป็นกันเอง ใช้ความเคยชิน ความสนิทสนม แม้ราคาสินค้าเกือบทุกชนิดจะแพงกว่าในห้างค้าส่งขนาดใหญ่ หรือห้างสรรพสินค้าในเมือง แต่ทุกคนในหมู่บ้านก็ยินดีจ่ายแพงเพื่อแลกกับความสะดวกสบาย แค่ปลายหัวบันไดบ้าน ไม่ต้องสตาร์ทรถออกไปปากซอยเพียงแค่ต้องการไข่สัก 2 ฟอง หรือผักกาดขาวสักหัว 

Advertisement

Advertisement

แม่ค้า

หลายครั้งที่การค้าขายของรถกับข้าวเป็นไปด้วยความคุ้นเคย ความไว้เนื้อเชื่อใจกัน กินก่อนจ่ายทีหลัง ซื้อก่อน ผ่อนสิ้นเดือนแม่ค้า ลูกค้ายืดหยุ่น เอื้อประโยชน์ให้แก่กันและกันซึ่งสิ่งนี้ ทำให้รถกับข้าวยังคงเป็นขวัญใจของชาวชุมชน แม้แต่ห้างค้าส่งราคาถูกก็ไม่สามารถทำได้

หลัง

ดังนั้นในภาพรถกะบะคันเก่าปุโรทั่ง ที่ห้อยของตุเรง ๆ ให้เห็นจนเจนตานี้จึงแฝงไปด้วยมนต์เสน่ห์แห่งการค้าปลีกที่น่าอนุรักษ์ น่าสนับสนุนให้ธุรกิจรถกับข้าวอยู่คู่กับชุมชนไปนาน ๆ เพื่อส่งมอบมิตรภาพ ไมตรีจิต ความเอื้ออาทร และความสะดวกสบายในการจับจ่ายแก่ทุกครัวเรือน ไปอีกนาน ๆ

ครั้งหน้าหากคุณเห็นรถกับข้าวขับผ่าน อย่ามัวอมยิ้มนะคะ ลองโบกรถดูสักครั้ง แล้วคุณจะได้สัมผัสถึงความหลากหลาย ค้นของในตู้เย็นหลังโน้น คุ้ยหาของในตู้เย็นหลังนี้ หยิบจับถุงผัก ถุงแกงข้างตัวรถ ซ้ายขวา เรียกได้ว่าเพลิดเพลินเลยทีเดียว แล้วคุณจะรักรถกับข้าว หรือรถพุ่มพวง อย่างที่ผู้เขียนรู้สึกรักอย่างแน่นอน