Cr. ภาพถ่ายปกจากศมส.

ในอดีตของธนาคารออมสิน กลุ่มเป้าหมายของธนาคารคือกลุ่มเด็ก ๆ เมื่อคิดถึงเงินออม ก็จะคิดถึงกระปุกใส่เหรียญ นั่นก็คือกระปุกออมสิน ชื่อเดียวกับชื่อธนาคาร ธนาคารออมสินก่อตั้งในปีพุทธศักราช 2456 ชื่อเดิม "คลังออมสิน" การประชาสัมพันธ์สมัยก่อน มักจะเอาใจลูกค้าตัวน้อยด้วยของแจกเป็นรูปภาพ กระปุกออมสิน

ภาพแจกเด็กของธนาคารออมสิน

Cr. ภาพถ่ายจากศมส.


กระปุกออมสินคือของแจกที่สร้างความตื่นเต้นให้กับเด็ก ๆ รุ่นแรกทำเหมือนตู้ไปรษณีย์ทรงกระบอก วัสดุของกระปุกทำมาจากสังกะสี ประวัติของการทำกระปุกออมสินเป็นตู้ไปรษณีย์ มาจากการดำเนินกิจการคลังออมสินช่วงแรกเกิดขึ้นในช่วงปีพ.ศ. 2472-2489 ซึ่งอยู่ในการดูแลของกรมไปรษณีย์โทรเลข ต่อมาจึงได้มีกระปุกออมสินรูปร่างต่าง ๆ วัสดุทำมาจากพลาสติก เช่น กระปุกตุ๊กตา กระปุกรูปสัตว์ กระปุกลูกโลก กระปุกลูกบอล กระปุกเอทีเอ็ม กระปุกออมสินสมุด กระปุกโถภาชนะ กระปุกลวดลายการ์ตูน

Advertisement

Advertisement

กระปุกออมสิน

กระปุกออมสินแบบต่าง ๆ Cr. ภาพถ่ายจากศมส.


การก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ธนาคารออมสิน เกิดขึ้นเมื่อพ.ศ.2533 เป็นเสมือนการเก็บความทรงจำและเรื่องราวในอดีตไว้ เริ่มจากการเล่าเรื่องผ่านภาพถ่ายอันทรงคุณค่าตั้งแต่สมัยของสมเด็จย่าที่กำลังทรงม้า ทรงฝากเงินที่ธนาคารออมสิน เงินฝากนั้นทรงให้กับพระพี่นางฯ รัชกาลที่ 8 และรัชกาลที่ 9 เมื่อครั้งยังทรงพระเยาว์ และยังมีสมุดฝากของสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ที่ได้ฝากให้กับเด็กหญิงเด็กชายที่ทรงอุปการะไว้ ทุกวันที่ 1 เมษายน ซึ่งเป็นวันก่อตั้งธนาคารออมสิน

สมุดฝากร.9

สมุดบัญชีของในหลวงร.9 Cr. ภาพถ่ายจากศมส.


การจัดแสดงอีกส่วนหนึ่งที่น่าสนใจคืออุปกรณ์สำนักงานสมัยก่อน ได้แก่เครื่องออกสลากออมสิน เครื่องจักรลงบัญชี เครื่องเย็บถุงเงินสำหรับใส่เหรียญ เครื่องพิมพ์ดีด เครื่องนับธนบัตร เครื่องคิดเลข ที่ชั่งน้ำหนัก กำปั่นเงิน กำปั่นทอง พัดลม นาฬิกาสมัยโบราณ นอกจากนี้ยังมีปฏิทินสงกรานต์ ผลงานของจิตรกรเอกคือ อาจารย์ประสงค์ ปัทมานุช ศิลปินแห่งชาติ ภาพวาดเกี่ยวกับนางสงกรานต์ เทวดา นางฟ้า

Advertisement

Advertisement

เครื่องออกสลากออมสินและเครื่องลงบัญชี

เครื่องออกสลากออมสินและเครื่องจักรลงบัญชี Cr. ภาพถ่ายจากศมส.


แม้ว่ากาลเวลาจะเปลี่ยนไป นโยบายของธนาคารต้องมีการแข่งขันทางธุรกิจ อาจจะทำให้กลุ่มเป้าหมายไม่ได้เน้นที่เด็ก ๆ เหมือนสมัยก่อน แต่อย่างน้อยการที่มีพิพิธภัณฑ์อยู่ในตึกสำนักงานใหญ่ของธนาคารออมสิน ก็ถือว่าเป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญที่เก็บรักษากาลเวลาและความทรงจำที่ดีในช่วงนั้นไว้


สถานที่ตั้ง : ธนาคารออมสินสำนักงานใหญ่ ชั้น 7 อาคาร 72 ปี เลขที่ 470 ถนนพญาไท เขตพญาไท กรุงเทพฯ 10400

Advertisement

Advertisement

โทรศัพท์ : 02 299 8561, 02 299 8000

เวลาเปิด - ปิด : ต้องทำจดหมายขออนุญาตเข้าชมเป็นหมู่คณะ โดยขออนุญาตที่ผู้อำนวยการสำนักการเรียนรู้ ธนาคารออมสินชั้น 3 (ไม่เก็บค่าเข้าชม)


ขอขอบคุณฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) (ศมส.) สาวิตรี ตลับแป้น (รัตนา) https://db.sac.or.th/museum/museum-detail/57