ครึ้มฟ้าครึ้มฝนในเย็นวันเสาร์กลางเดือนกุมภาที่ผ่านมา คิดอยากทำวัตรเย็น เผื่อกุศลผลบุญจะทำให้ชีวิตดำเนินแบบเรียบง่ายตามที่ตัวเองต้องการบ้าง วันนี้เลือกวัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร ใกล้ๆกับเสาชิงช้า ทำวัตรเย็นเสร็จจะได้หาอะไรกินง่ายๆ (อันที่จริงประเด็นหลังก็สำคัญมากเหมือนกัน) ก่อนเวลาทำวัตรมีโอกาสเข้ามากราบนมัสการองค์พระศรีศากยมุนีในพระวิหารหลวง พระพุทธตรีโลกเชษฐ์ในพระอุโบสถ และพระพุทธเสรฏฐมุนีในศาลาการเปรียญ องค์พระประธานทั้งสามมีขนาดใหญ่ มีประวัติยาวนาน รวมถึงเป็นที่เคารพศัการะบูชาของคนในเกาะรัตนโกสินมาตั้งแต่เริ่มตั้งกรุงฯ  อย่างที่บอกวัดสุทัศน์ฯไม่ใช่มีเพียงเปรต

พระศรีศากยมุนี พระพุทธตรีโลกเชษฐ์ พระพุทธเสรฏฐมุนี

        นอกจากพระวิหารหลวง พระอุโบสถ และศาลาการเปรียญแล้ว ที่วัดสุทัศน์ฯ แห่งนี้ยังมีภาพปริศนาธรรม ภาพพระธรรม ที่มีที่เดียวในโลกมีให้เห็นปรากฏอยู่ที่นี่ โดยปกติแล้วพระธรรมเป็นเพียงคำสั่งสอนไม่สามารถมองเห็นได้หากไม่ได้ปฏิบัติ ต่างจาก พระพุทธ (แม้ว่าระเกิดไม่ทันในยุคพุทธกาล) มีให้เห็นในภาพของพระพุทธรูป พระอาริยสงฆ์ สามารถเห็นได้ตัวเป็นๆ ภาพพระธรรมที่ปรากฏอยู่ที่นี่ เรียกว่า “พระสุนทรีวาณี”

Advertisement

Advertisement

“พระสุนทรีวาณี” พระสุนทรีวาณี เกิดขึ้นจากดำหริของเจ้าพระคุณสมเด็จพระวันรัตแดง อดีตเจ้าอาวาสองค์ที่ 3 และได้สร้างขึ้นจากนิมิตรของพระคาถาโบราณของสงฆ์ฝ่ายเถรวาท ที่มีสวดกันมาช้านาน คาถาที่สวดแล้วจะเจริญปัญญาและสติ ซึ่งมีบทสวดที่ว่า “มุนินทะ วะทะนัมพุชะ คัพภะสัมภะวะ สุนทะรีปาณีนัง สะระณัง วาณี มัยหัง ปิณะยะตัง มะนัง”

โดย สุนทรีวาณี เป็นคำที่ปรากฏอยู่ในคาถา มาจาก สุนทรี หมายถึงคำพูด พระวาณี แปลว่านางฟ้า สุนทรี แปลว่า งดงาม  สุนทรีวาณี ถ้าแปลตามตัวคือ คำพูดที่งดงาม ซึ่งทั้งหมดนี้หมายถึงพระธรรม

Advertisement

Advertisement

พระธรรมของพระพุทธเจ้าออกมาจากพระโอฐของพระพุทธเจ้า เรียกว่า วาณี (สุนทรีวาณี) ภาพปริศนาธรรม หรือบุคลาธิษฐานเปรียบเทียบนางฟ้าตนนี้ เป็นพระธรรมคำสั่งสอน

ในคาถาระบุเอาไว้ว่าพระสุนทรวาณี เกิดจากห้องแห่งดอกบัว ซึ่งเราจะเห็นว่าพระสุนทรีวาณีเป็นรูปของเทพธิดานั่งอยู่ในดอกบัว ดอกคือ มุนินทะ วะทะนัมพุชะ (พระโอฐของพระพุทธเจ้า) ซึ่งดอกบัวเปรียบเสมือนพระโอษฐ์ของพระพุทธเจ้า สุนทรีวาณี คือ พระธรรม 84,000 พระธรรมขันธ์ของพระพุทธเจ้า คือ ตัวเทพพระวาณี

พระสุนทรีวาณี รูปแรกประดิษฐานอยู่ที่ตำหนักเจ้าพระคุณสมเด็จพระสังฆราชแพร พระสังฆราชองค์ที่ 12 ของกรุงรัตนโกสิททร์  แต่ในวันนี้พบเพียงองค์พระสุนทรีวาณีรูปลอย ในพระวิหารหลวง และในศาลาการเปรียญ เห็นไหมวัดสุทัศน์ฯไม่ใช่มีเพียงเปรต แต่เป็นที่ประดิษฐานสิ่งศักดิ์สิทธ์ประจำพระอารามหลวงแห่งนี้

Advertisement

Advertisement

พระสุนทรีวาณี

              หลังจากทำวัตรเย็นเสร็จในวันนี้เสร็จ ก็ตามด้วยมิตรโกหย่วนและมนต์นมสดเหมือนทุกๆครั้ง หากมีโอกาสอยากเข้ามาศึกษาทุกรายละเอียดของจิตรกรรมฝาผนังของพระวิหารหลวง พระอุโบสถ และศาลาการเปรียญ ยิ่งไปกว่านั้นเท่าที่สัมผัสได้ภายในวัดสุทัศน์ยังมีบางสิ่งบางอย่างให้มาพิสูจน์ ศึกษาอีกเยอะไว้คราวหน้าหน้าเจอกันใหม่  กราบนมัสการสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทุกๆมุมของวัดสุทัศน์ฯ