เมื่อพูดถึงกีฬา เรามักคิดถึงความแข็งแรง การแข่งขัน และส่วนมากคงคิดไปถึงการแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติ อย่างเอเชียนเกมส์ โอลิมปิก หรือฟุตบอลแมทช์ต่าง ๆ แต่สำหรับกีฬาพื้นบ้านของไทย นอกจากจะเสริมสร้างความแข็งแรงแล้ว ยังสะท้อยวิถีชีวิต ประเพณีท้องถิ่นอีกด้วย กีฬาไทยมีเอกลักษณ์ที่ไม่เหมือนใคร และมีความงดงามเฉพาะตัว วันนี้เราจะมานำเสนอ 5 กีฬาไทยอันโด่งดังกันค่ะ




1. มวยไทย คงไม่มีใครที่ไม่รู้จักกีฬาไทยประเภทนี้ สำคัญถึงขั้นที่มีการกำหนดให้วันที่ 6 กุมภาพันธ์ของทุกปี เป็นวันมวยไทย นอกจากเป็นที่ชื่นชอบของคนไทยแล้ว มวยไทยยังดังไกลทั่วโลก ชาวต่างชาติบางแห่งถึงกับคลั่งไคล้เลยทีเดียว มวยไทยมีเอกลักษณ์ไม่เหมือนมวยสากล แม่ไม้มวยไทยมีกว่าพันท่า มีทั้งท่ารุกท่ารับ แต่ละท่ามีชื่อเฉพาะตามเหตุการณ์ในวรรณคดี เช่น บาทาลูบพักตร์ หักงวงไอยรา ตาเถรกวาดลาน นอกจากจะเป็นท่าที่ใช้ต่อสู้อันแข็งแกร่งแล้ว แต่ละท่ายังมีความอ่อนช้อยงดงาม ก่อนขึ้นชกก็ต้องมีท่าไหว้ครู มีการรำลึกถึงพระคุณของครูและพ่อแม่ อันแสดงออกถึงนิสัยแห่งความกตัญญูที่ฝังรากลึกอยู่ในวิถีของคนไทย

Advertisement

Advertisement

มวยไทยขอบคุณภาพจาก https://scoop.mthai.com/specialdays/5896.html

 

2. ตะกร้อลอดห่วง หลายคนอาจเห็นกีฬานี้ในการแข่งขันระดับนานาชาติ จนอาจไม่มั่นใจว่า นี่คือกีฬาไทยด้วยหรอ ตะกร้อเป็นที่นิยมในแถบประเทศอาเซียนมาช้านาน แต่ละประเทศต่างบอกว่าตนเป็นต้นตำรับ สำหรับประเทศไทยเท่าที่สืบค้นหลักฐานได้พบว่าในสมัยอยุธยาก็มีการเล่นตะกร้อแล้ว โดยเป็นการละเล่นของทหารไทยเพื่อพักผ่อนหลังเสร็จศึก แต่เดิมลูกตะกร้อทำมาจากหวาย เพิ่งจะมาเปลี่ยนเป็นพลาสติกในช่วงหลัง ๆ นี่เอง เอกลักษณ์ของตะกร้อไทยคือความสวยงานของท่า ที่มีถึง 32 ท่า เป็นการบริหารร่างกายที่ใช้ครบทุกส่วน ทั้งท่าด้านหน้า ด้านข้าง และด้านหลัง เล่นได้ทั้งหญิงชาย เป็นกีฬาที่ไม่มีการปะทะกัน แต่เดิมตะกร้อลอดห่วงเล่นยาก แต่ปัจจุบันได้มีการปรับกติกาให้เหมาะกับผู้เล่นทุกกลุ่ม และมีการแข่งขันตะกร้อวงแบบสากลในเอเชียนเกมส์ด้วย

Advertisement

Advertisement

ตะกร้อลอดห่วงขอบคุณภาพจาก... https://travel.mthai.com/blog/97752.html

 

3. แข่งเรือยาว วีถีชีวิตของคนไทยผูกพันกับสายน้ำ เรือยาวเป็นกีฬาชาวบ้านที่ทำให้เกิดความสามัคคีในชุมชนและยังยึดเหนี่ยวระหว่างบ้านกับวัดอีกด้วย โดยเรือยาวเป็นสมบัติของวัดและชุมชน เมื่อถึงประเพณีงานบุญก็จะตกแต่งเรืออย่างสวยงาม เดินทางไปสักการะพระพุทธรูปที่อยู่ริมน้ำ เมื่อถึงเวลาล่องเรือกลับด้วยนิสัยคนไทยที่รักสนุกจึงเกิดการพัฒนามาเป็นการแข่งขันเรือยาว แม้ปัจจุบันเราจะไม่ได้เดินทางด้วยน้ำแล้ว แต่ประเพณีการแข่งเรือยาวก็ยังช่วยหล่อหลอมให้คนในชุมชนมีความสามัคคี ทั้งฝีพายบนเรือและกองเชียร์ และยังช่วยอนุรักษ์ภูมิปัญญาการทำเรือไทยอีกด้วย

Advertisement

Advertisement

แข่งเรือยาวขอบคุณภาพจาก http://www.ilovethaiculture.com/ilovethaiculture/article_view.php?nid=4336

 

4. วิ่งควาย การวิ่งควายเกิดขึ้นได้อย่างไรนั้น มีตำนานที่เล่าขานมาถึง 3 ตำนาน ทั้งกำเนิดจากการเซ่นไหว้เปรต การแก้บนผี หรือเป็นการละเล่นของเด็กเลี้ยงควายขณะที่รอทำบุญออกพรรษา ไม่มีใครรู้ว่าตำนานไหนจริง แต่ล้วนแสดงให้เห็นถึงความผูกพันของคนไทยกับควายและการทำนา การวิ่งควายมีมาตั้งแต่สมัยอยุธยา พบหลักฐานในวรรณคดีเรื่องพระอภัยมณี และการวิ่งควายกลายเป็นการพนันในสมัย ร.4 จนต้องกำหนดให้เสียอากรบ่อนเบี้ย

ปัจจุบันการวิ่งควายได้จดทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญา ประเภทกีฬาภูมิปัญญาไทย การวิ่งควายนอกจากจะได้ความสนุกสนานแล้ว ยังเป็นภูมิปัญญาของบรรพบุรุษที่ให้ลูกหลานได้ดูแลควายซึ่งเป็นสัตว์ที่ช่วยไถนาด้วย ปัจจุบัน จังหวัดชลบุรีได้จัดประเพณีวิ่งควายขึ้นเป็นประจำทุกปีโดยในปี 2562 จัดเป็นปีที่ 148 จัดในช่วงวันออกพรรษา ได้แก่ เขตเทศบาลเมืองชลบุรี จัดวันขึ้น ๑๔ ค่ำ เดือน ๑๑ อำเภอบ้านบึงจัดวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๑๑ ตลาดหนองเขิน ตำบลหนองชาก อำเภอบ้านบึง จัดวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๑๑ วัดกลางดอน ตำบลแสนสุข อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี จัดวิ่งควายวันทอดกฐินประจำปีของวัด มีผู้ชมเรือนหมื่น 

วิ่งควายขอบคุณภาพจาก...  Jewel SAMAD / AFP ใน https://becommon.co/culture/buffalo-race/ 

 

5. หมากรุกไทย เป็นการประลองสติปัญญาและไหวพริบบนแผ่นกระดาน เป็นศาสตร์และศิลป์ของการต่อสู้ที่มีตำนานเป็นพันปี หมากรุกไทยผูกโยงกับการศึก โดยเป็นกีฬาที่ทหารเล่นระหว่างเตรียมศึกเพื่อผ่อนคลายและเป็นการวางยุทธศาสตร์การต่อสู้ไปในตัว พบตำนานหมากรุกในเรื่องรามเกียรต์ ลักษณะการเล่นคล้ายหมากรุกสากลแต่ต้องใช้กลยุทธ์มากกว่า หมากรุกไทยประกอบด้วยตัวขุน เม็ด โคน ม้า เรือ เบี้ย แต่ละตัวมีการเดินและมีสิทธิ์ที่แตกต่างกันไป

ปัจจุบันมีการแข่งขันหมากรุกไทยในระดับประเทศ มีผู้เล่นตั้งแต่ระดับ 8-9 ขวบ ไปจนถึงผู้สูงวัย และมีการพัฒนาหมากรุกไทยออนไลน์ด้วย

หมากรุกไทยขอบคุณภาพจาก http://www.lovemakrukthai.com/games

 

เป็นอย่างไรบ้างคะ กีฬาไทยไม่ธรรมดาจริง ๆ นอกจากความแข็งแรง สติปัญญา ไหวพริบ และความสามัคคีแล้ว กีฬาไทยยังผูกโยงกับวิถีชีวิตและความเชื่อของคนไทยซึ่งเราไม่สามารถพบเห็นได้ในกีฬาสากล เช่น พิธีสร้างขวัญกำลังใจก่อนแข่งขัน ซึ่งปลูกฝังค่านิยมของความกตัญญูกตเวที อ่อนน้อมถ่อมตน เอาไว้อย่างแนบเนียน