ชวนอ่านกวีนิพนธ์เรื่อง  แม่น้ำรำลึกของ  เรวัตร์  พันธุ์พิพัฒน์ 

เราต่างมีขุนเขาแห่งวัยเด็กกันทุกคน และไม่ว่าเราจะเร่ร่อนไปไกลแค่ไหน ก็ยังอยู่บนเส้นทางของมัน  เราถูกหล่อหลอมที่นั่นให้เราเป็นเราอยู่ตอนนี้

                  “แม่น้ำรำลึก”  เป็นกวีนิพนธ์ที่ได้รับรางวัลซีไรต์ประจำปี  2547  ของเรวัตร์  พันธุ์พิพัฒน์  นำเสนอจิตวิญญาณซึ่งเป็นแก่นแท้ของผู้เล่าบทกวีในเรื่องคือชายชรา  ผู้มีแก่นแท้คือช่วงชีวิตวัยเยาว์ซึ่งมีความสัมพันธ์กับธรรมชาติสะท้อนให้เห็นนิเวศวิถีอันมีความสงบสุขซึ่งเล่าผ่านบทกวีที่กล่าวถึงธรรมชาติด้วยภาษาที่อ่อนหวาน  เป็นการสะท้อนวาทกรรมเกี่ยวกับธรรมชาติที่กวีต้องการสื่อ  คือกวีมีความรู้สึกว่าธรรมชาติเป็นสิ่งที่มีคุณค่า  น่าถนอม  และแสดงถึงความรักในธรรมชาติของกวี

แม่น้ำรำลึก  ขอบคุณภาพจาก  :  https://web.facebook.com/yorewat/photos/a.331484303559401/757205104320650/?type=3&theater

Advertisement

Advertisement

                  กวีนิพนธ์แม่น้ำรำลึกเป็นการรวบรวมบทกลอนชุดหนึ่งที่กวีใช้บทกลอนเป็นสื่อในการอ่านโลกที่เขาอยู่อาศัยโดยเน้นเรื่องของโลกที่มีองค์ประกอบของธรรมชาติและนำมาบรรยายผ่านภาษาด้วยท่วงทำนองที่อ่อนหวาน  การบรรยายธรรมชาติผ่านภาษาที่อ่อนหวานแสดงถึงกระบวนทัศน์ของกวีที่ให้คุณค่าแก่ธรรมชาติ  ภาษาที่ใช้ในการบรรยายธรรมชาติผ่านบทกวีจึงสื่อให้เห็นถึงความรัก  ความอบอุ่นและสอดคล้องกับช่วงวัยเยาว์ที่ผันผ่าน  นอกจากนี้กวีผู้แต่งได้แสดงให้เห็นข้อสำคัญของเนื้อหาของบทกวีว่า 

                “เราต่างมีขุนเขาแห่งวัยเด็กกันทุกคน และไม่ว่าเราจะเร่ร่อนไปไกลแค่ไหน ก็ยังอยู่บนเส้นทางของมัน  เราถูกหล่อหลอมที่นั่นให้เราเป็นเราอยู่ตอนนี้”— เชซาเร ปาเวเซ, นักเขียนอิตาลี(เรวัตร์  พันธุ์พิพัฒน์  อ้างถึงใน เชซาเร ปาเวเซ )

Advertisement

Advertisement

                "Ma abbiamo tutti una montagna dell'infanzia. E per lontano che si vagabondi, ci si ritrova sul suo sentiero. Là fummo fatti per quel che siamo". — Cesare Pavese

คำกล่าวข้างต้นของกวีแสดงให้เห็นถึงจิตวิญญาณอันมีความสัมพันธ์กับนิเวศวิถีซึ่งผูกพันอยู่กับช่วงวัยเยาว์  เป็นช่วงจิตวิญญาณที่มีความบริสุทธิ์  น่าถวิลหา  ทำให้เราเป็นเราในทุกวันนี้  แม้กาลเวลาผ่านเลยไป  การบอกเล่ากระบวนทัศน์ดังกล่าวเกี่ยวกับธรรมชาติและวัยเยาว์เป็นการสื่อสารถึงจิตวิญาณอันอยู่ลึกซึ้งลงไปจากกายที่ตาเห็น  และกวีพบว่าจิตวิญญาณที่ลึกซึ้งนั้นผูกพันอยู่กับวิถีแห่งธรรมชาติอย่างไม่อาจตัดขาดได้

แม่น้ำรำลึกฉบับพิมพ์ครั้งที่ 15ขอบคุณภาพจาก  :  https://readery.co/9786167184975

การบรรยายธรรมชาติผ่านกวีนิพนธ์แม่น้ำรำลึกของ  เรวัตร์  พันธุ์พิพัฒน์  ได้สร้างวาทกรรมเกี่ยวกับธรรมชาติที่สื่อถึงจิตวิญญาณและนิเวศวิถีผ่านภาษากวีที่อ่อนหวานเมื่อกล่าวถึงธรรมชาติในกวีนิพนธ์หลายบทในแม่น้ำรำลึก  ดังตัวอย่างเช่น

Advertisement

Advertisement

                แถวสีเหลืองเรืองรองของอรุณ                         ตะวันออกแดดอุ่นลมกรุ่นหอม

สงบนิ่งนั้นนำคำพระพร้อม                                              ท่าโน้มน้อมดูราวกับข้าวรวง

ไก่คุ้ยเขี่ยบนลานนกผ่านฟ้า                                              ไปสู่หนองคลองนาละหานห้วง

แพรผืนหญ้าคลี่ดอกออกไม้ปวง                                      ก่อนหยาดยวงน้ำค้างจะร้างลา

เสียงร้องรับขับขวัญเรือนบ้านใคร                                   เสียงแรกเด็กเกิดใหม่ไร้เดียงสา

กรุ่นขมิ้นกลิ่นไพลหอมไฟกา                                          เห็นอ่อนล้าเปี่ยมสุขเคล้าคลุกกัน

ภาพคนเฒ่าคนแก่ร่วมแผ่ใจ                                              พร้อมซึมซับรับไว้ในเรือนขวัญ

มือเหี่ยวย่นกุมถือมือน้อยนั้น                                            คือจริงฝันดีงามคือยามเช้า(แม่น้ำรำลึก : 21)

ภาพชีวิตในชนบทขอบคุณภาพจาก  :  Sasin Tipchai จาก Pixabay 

                กวีนิพนธ์เรื่องแม่น้ำรำลึกของเรวัตร์  พันธุ์พิพัฒน์  เป็นกวีนิพนธ์ที่แสดงให้เห็นถึงความมีเอกภาพและสมบูรณ์ในตัวเองรวมถึงมีการบรรยายธรรมชาติเป็นแก่นสำคัญของบทกวี  บทกวีดังกล่าวนี้สะท้อนให้เห็นความมีจิตวิญญาณ  และสะท้อนนิเวศวิถีในกวีนิพนธ์  จิตวิญญาณของบทกวีคือสิ่งที่แสดงแก่นแท้ซึ่งก็คือความเป็นตัวตนที่แท้จริงของชายชราที่ผูกติดอยู่กับช่วงชีวิตวัยเยาว์  ในขณะที่นิเวศวิถีคือแนวทางแห่งการดำเนินชีวิตแห่งวัยเยาว์ที่อาศัยอยู่ในถิ่นชนบทและมีความผูกพันกับธรรมชาติ  หัวใจสำคัญเหล่านี้ถูกถ่ายทอดออกมาผ่านการบรรยายธรรมชาติโดยบทกวีที่อ่อนหวาน  แม้แต่การกล่าวถึงภัยธรรมชาติ  ก็ยังเป็นการกล่าวถึงด้วยความโหยหาอาวรณ์และมีความสุขจนอยากจะย้อนกลับไปในช่วงเวลานั้นอีก  ภาษากวีที่เรวัตร์  พันธุ์พิพัฒน์  บรรยายในผลงานกวีนิพนธ์ได้สร้างวาทกรรมเกี่ยวกับธรรมชาติให้เป็นสถานที่แห่งวัยเยาว์อันน่าถวิลหา  เป็นการให้ภาพการฟื้นความหลังได้อย่างงดงามซึ่งจะเป็นพลังหล่อเลี้ยงชีวิตของคนในปัจจุบัน

แหล่งอ้างอิง

เรวัตร์  พันธุ์พิพัฒน์. 2547. แม่น้ำรำลึก.  กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.