หลายคนอาจเคยสงสัยว่าทำไมน้ำในคลองถึงเป็นสีเขียว บางทีก็เป็นสีเหลือง แต่ทำไมนะ พอตักออกมาดูแล้วน้ำก็ไม่ได้เป็นสีเขียวหรือสีเหลืองอย่างที่เราเห็น

          วันนี้เราจะพาไปในโลกภายใต้กล้องจุลทรรศน์กันค่ะ เจ้าเลนส์ขยายนี้จะพาคุณไปพบโลกใต้น้ำ ที่ทุกคนเห็นจนชินแล้ว แต่ถ้าเอามาส่องดูจริงๆ เชื่อว่าหลายคนยังไม่เคยเห็นขนาดนี้แน่ๆ เชื่อหรือไม่ว่าจากการใช้กล้องจุลทรรศน์นี้สามารถนำพาให้เราไปรู้จักสิ่งมีชีวิตที่ตาเปล่ามองไม่เห็นอย่างแบคทีเรียและพัฒนาต่อจนสำคัญอย่างมากในการศึกษาเชื้อโรคที่ก่อให้เกิดโรคภัยต่างๆ แก่มนุษย์

          อุปกรณ์สำคัญของเราคือกล้องจุลทรรศน์แบบแสง (Light Microscope) คนที่เคยผ่านแลปชีววิทยามาแล้วคงจะคุ้นเป็นอย่างดี แต่ถ้าใครไม่คุ้นไม่เป็นไรค่ะ นอกจากนี้สิ่งที่ใช้ได้แก่ กระจกสไลด์ กระจกปิดสไลด์ ดรอปเปอร์ และตัวอย่างน้ำที่เราอยากจะนำมาส่องดูค่ะ แนะนำว่าให้ตักมาจากแหล่งน้ำธรรมชาติโดยเลือกบริเวณที่มีซากพืชนะคะ เราจะได้เจออะไรแปลกๆ เพียบเลย

Advertisement

Advertisement

          ขั้นตอนในการเตรียมตัวอย่าง เราจะใช้การสังเกตน้ำที่เตรียมมา จะเห็นตัวอะไรไม่รู้เล็กๆ วิ่งไปมาเหมือนฝุ่นที่ลอยในน้ำ จังหวะนี้ให้ใช้ดรอปเปอร์ดูดเจ้าตัวที่วิ่งไปมาหยดลงบนกระจกสไลด์ แล้วปิดทับด้วยกระจกปิดสไลด์ค่ะ เราก็จะได้ตัวอย่างสำหรับไปส่องแล้ว

          ต่อมาคือขั้นตอนการส่อง เราจะใช้เลนส์ใกล้วัตถุที่กำลังขยายต่ำสุดคือ 4X แล้วปรับภาพหยาบ พอเจอวัตถุค่อยมาปรับภาพละเอียดเพื่อการโฟกัสกับวัตถุที่เราส่องค่ะ เน้นย้ำเลยนะคะว่าถ้าปรับภาพแล้วต้องการเพิ่มกำลังขยาย ไม่ต้องเลื่อนสเตจที่วางสไลด์ตัวอย่างลงค่ะ และปรับเฉพาะปุ่มปรับภาพละเอียดเท่านั้น

Advertisement

Advertisement

          เอาล่ะ เรามาดูสิ่งที่พบใต้กล้องจุลทรรศน์กัน

ภาพโดยมุกดา          จากภาพเดากันไม่ออกเลยใช่ไหม เฉลยเลยนะคะ เจ้านี่เค้าคือตัวอ่อนของแมลงชีปะขาวค่ะ นักวิทยาศาสตร์สามารถใช้ตัวนี้เป็นดัชนีชี้วัดคุณภาพน้ำทางชีวภาพได้ด้วยนะคะ ถ้านำน้ำจากแหล่งที่ต้องการตรวจสอบว่าสะอาดหรือไม่มาส่องใต้กล้องจุลทรรศน์ หากพบตัวอ่อนของแมลงชีปะขาวแสดงว่าแหล่งน้ำนั้นค่อนข้างสะอาดทีเดียวค่ะ 

ภาพโดยมุกดา          ตัวต่อมาคือแมลงที่ไม่เหมือนแมลง เจ้าออสตราคอดนั่นเอง ด้วยความเล็กจิ๋วทำให้เราเข้าใจผิดได้ง่ายว่าเค้าเป็นโปรโตซัว แต่เค้าเป็นสัตว์จำพวกแมลงอยู่ในไฟลัมอาร์โธโพดาค่ะ จะเห็นว่าตัวของเค้ามีสีเขียวอมเหลือง นี่ล่ะค่ะที่มาว่าทำไมน้ำในคลองถึงมีสี เพราะเมื่อเจ้าสัตว์น้ำเล็กๆ อยู่รวมกันมากๆ ก็จะทำให้สีจากตัวสัตว์ต่างๆ รวมถึงพืชน้ำชัดขึ้นนั่นเอง

Advertisement

Advertisement

ภาพโดยมุกดา          ถัดมา เจ้านี่ไม่ใช่สัตว์ประหลาดอะไรนะคะ แต่เค้าคือลูกยุงนั่นเอง พอเห็นใกล้ๆ แล้วแอบสยองเหมือนกันนะเนี่ย ยุงเป็นสัตว์ที่เรามองเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่หากต้องการเห็นรายละเอียดที่ชัดเจนควรใช้กลล้องจุลทรรศน์ในการส่อง จะทำให้เห็นองค์ประกอบได้ชัดเจนมากขึ้นค่ะ

ทิ้งท้ายด้วยแมลงน้ำไม่ทราบสปีชีส์อีกตัวค่ะ

ภาพโดยมุกดา

         ปัจจุบันมีเลนส์พกพาชนิดที่หนีบกับโทรศัพท์ได้ ก็สะดวกไปอีกแบบแต่ประสิทธิภาพอาจจะไม่เท่ากล้องจุลทรรศน์ สามารถเข้าไปเลือกดูเพิ่มเติมได้ที่ศูนย์หนังสือจุฬาตามลิงก์นี้ค่ะ >> http://chula-smartlens.lnwshop.com/

          จบการพาส่องโลกใต้กล้องจุลทรรศน์แล้วนะคะ หวังว่าจะสนุกกับโลกใต้เลนส์นี้ ไว้มีโอกาสจะพาไปส่องอะไรอีกอย่าลืมติดตามกันนะคะ

หมายเหตุ เครดิตภาพทั้งหมดโดยผู้เขียน