ไหนใครมีเพื่อนที่พูดเหนือได้ แล้วชอบพูดให้เราฟังกันบ่อย ๆ บ้างคะ ?? เราไม่ใช่คนเหนือแต่กำเนิด แต่ว่าอยู่ในภาคเหนือมาตั้งแต่จำความได้ ตอนแรกเราสับสนมาก เพราะที่บ้านเราพูดภาษากลาง แบบ "พ่อจ๋า แม่จ๋า" หรือเวลาคุยกับพี่ก็เรียกแทนว่า "ตัวเอง เค้า" แบบนี้ แต่ที่โรงเรียนเพื่อนเราเค้าพูดภาษาเหนือกัน (และมีภาษาไทยใหญ่ด้วย ไว้ว่าง ๆ จะมาเขียนเล่าให้ฟังนะคะ) เราเลยต้องฝึกพูดภาษาเหนือ แรก ๆ เพื่อนก็ชอบหัวเราะละบอกว่า "อู้ป้ะแล้ด เจ๋บแอวบะเห้ย" ตอนนั้นเราไม่รู้ความหมายหรอกค่ะ แต่เดาว่าเขาคงหัวเราะสำเนียงการพูดของเรา เพราะขนาดเราฟังเอง เรายังรู้สึกว่าสำเนียงเราแปลก ๆ หลายปีต่อมา เราเริ่มกลายเป็นคนที่พูดเหนือมากขึ้น พอเข้ามหาวิทยาลัย ได้เจอกับเพื่อนที่มาจากทุกภาคของประเทศไทย บางทีเราพูด ๆ ไป แล้วเพื่อนไม่ตอบ เราก็งงว่าทำไมไม่ตอบ เป็นว่าเขาฟังไม่รู้เรื่องค่ะ เพราะเรายังพูดไทยปนเมืองอยู่บ้าง 5555 วันนี้เราจึงอยากจะมาอธิบาย 20 วลีเด็ดของคนเหนือ ✨ จากประสบการณ์ของเราเอง อยากให้เพื่อน ๆ เข้าใจมากขึ้น มาดูกันเลยค่ะ ว่ามีคำว่าอะไรบ้าง


1. ดัก

                    "ฉันเหนื่อยที่จะพูด เลยเลือกที่จะดัก" ประโยคนี้ ไม่ได้หมายความว่า ไม่อยากพูดแล้ว ไปดักรอเลยดีกว่านะคะ แต่ 'ดัก' ในที่นี้คือ เงียบ นั่นคือ เหนื่อยที่จะพูดแล้ว เลยขอเงียบดีกว่า เหมือนสำนวนที่ว่า "พูดไปสองไพเบี้ย นิ่งเสียตำลึงทอง" 

 


2. ถ็อดแถ็ด                    

                    "อยากขยับเข้าไปใกล้เธอ อยากรู้จักตั้งแต่ได้เจอ ~" (เนื้อเพลงไม่บอกเธอของ Bedroom Audio) ใช่แล้วค่ะ 'ถ็อดแถ็ด' แปลว่า ขยับ เห็นประโยคนี้แล้วขนลุกเลย อะไรจะเลี่ยนขนาดนี้เนี่ยยยยย

 


3. ผิดหัว

                    คำว่า 'ผิดหัว' ในที่นี้แปลว่า ทะเลาะ ประโยคนี้จึงแปลว่า ฉันไม่ชอบให้เราทะเลาะกันเลย เอาไว้เพ้อตัดพ้อเวลาทะเลาะกับแฟนแล้วอยากให้เขามาง้อ หรืออยากง้อเขาแต่กลัวเสียฟอร์มได้นะคะ ?

 


4. ลุกไหนมา

                    ประโยคนี้แปลว่า มาจากไหน เวลาตอบ สมมติเรามาจากบ้านก็ตอบว่า ลุกบ้านมา แบบนี้นะคะ ขอเล่าเรื่องตลกให้ฟังนะคะ คือตอนเด็กเราทะเลาะกับเพื่อน แล้วเพื่อนถามว่า "คิงใหญ่ลุกไหนมา!?" (เธอใหญ่มาจากไหน) ตอนนั้นเราร้องไห้ด้วยบวกกับความเบลอ ๆ เลยตอบไปว่า "ฮาใหญ่ลุกต๊องป้อต๊องแม่ฮามานะก่า" (ฉันก็เกิดมาจากพ่อกับแม่ฉันไง) เพื่อน ๆ ที่อยู่แถวนั้นนี่หัวเราะกันหมดเลยค่ะ จากที่กำลังจะมีเรื่อง ไอ้คนนั้นมันดันหัวเราะขำเราอีก เรางี้งงเป็นไก่ตาแตกเลยว่าทำอะไรผิดไปรึเปล่า 555

**เล่าเพื่อความบันเทิงเฉย ๆ ไม่ควรเอาไปใช้ในทางที่ผิดหาเรื่องใครแบบนี้นะคะ**

 


5. เอ๊ก

                    สำหรับประโยค "ทำไมเธอชอบเอ๊กใส่ฉัน" เอ๊ก ไม่ใช่ เอ็กซ์ (x) นะคะ คำนี้คือเพื่อนจะถามเราถ้าเกิดว่าเราเป็นคนที่ชอบพูดเสียงดังแบบตะโกน ถ้าโดนประโยคนี้แสดงว่าเพื่อนเริ่มรำคาญเราแล้วนะคะ ก็ให้ลดน้ำเสียงในการพูดจากันหน่อย ให้มีความอ่อนโยนขึ้น ไม่ว่าคู่สนทนาจะเป็นใคร ก็อย่าได้ไปเอ๊กใส่เขานะคะ เพราะคงไม่มีใครชอบหรอกค่ะ ?

 


6. ฮัก, ละ

                    สำหรับคำว่า 'ฮัก' ที่แปลว่ารักนี่ เราเชื่อว่าหลาย ๆ คนพอเดาได้ส่วนคำว่า 'ละ' ในที่นี้แปลว่าทิ้งนะคะ ประโยคนี้เหนือแบบเฮิร์ท ๆ จุกไปตาม ๆ กันเลย เพื่อน ๆ อย่าได้ไปทำแบบนี้กับใครนะคะ ไอ้การ 'หลอกให้รักแล้วก็ทิ้ง' เนี่ย ❌

 


7. มีไหน

                    "มีไหน" ไม่ได้แปลว่า มีอะไร หรือ มีที่ไหนนะคะ แต่แปลว่า อยู่ที่ไหน คือเวลาเราตอบคำถามนี้ สิ่งที่เค้าถามคือสถานที่ที่เราอยู่ตอนนั้น ก็ต้องตอบเป็นชื่อสถานที่นะคะ ไม่ใช่ตอบว่า ไม่มีอะไร ประโยคนี้ฮิตและติดปากคนเหนือสุด ๆ ไปเลย ?

 


8. ล่น

                    ประโยคนี้ถ้าคนไม่รู้ความหมายอาจจะไม่คิดอะไรมาก แต่พอรู้ความหมายแล้วเราว่ามันเป็นเรื่องจริงที่ออกจะขำมากกว่านะคะ 'ล่น' แปลว่าวิ่ง แล้วปกติเค้ามีแต่พูดกันว่า กฎของการเดินไปข้างหน้าคืออย่าหันหลังกลับ อะไรแบบนี้ แต่ประโยคนี้เนี่ย เหมือนเตือนให้อย่าวิ่ง ก็จริงนะคะ เพราะถ้าล่นเนี่ยเดี๋ยวจะต้าวได้ (ต้าว = ล้ม, หกล้ม)

 


9. จะอั้น

                    "เธอนี้ก็ว่าไปเรื่อย ฉันไม่ใช่คนจะอั้น" จะอั้นทำไม? หลายคนอาจจะงง อั้นในที่นี้ไม่ใช่การอั้นแบบอดทนอดกลั้นอะไรเลยนะคะ แต่ 'จะอั้น' เนี่ย แปลว่า แบบนั้น ประโยคนี้จึงแปลว่า เธอนี่ก็พูดไปเรื่อย (พูดไม่จริง ไม่มีเค้าความจริง) ฉันไม่ใช่คนแบบนั้นซะหน่อย ประมาณนี้ค่ะ ถ้าเรารู้ว่าเพื่อนคนไหนกำลังเข้าใจเราผิด ก็ลองไปบอกเขาดูนะคะ ว่า "เราไม่ใช่คนจะอั้นหนา" ?


10. แยง

                    แยง แปลว่า มอง, จ้องดู ประโยคนี้คงใช้กับคนที่ไม่ได้เจอกันมานานแล้วกลับมาเจอกันอีกทีนึง ไอ้เราก็จำไม่ได้ว่าเขาเป็นใคร แต่ดูคลับคล้ายคลับคลาว่าเคยเจอ เลยไป 'แยงผ่อ' เขาตั้งนาน ?


11. ไม่ช่างว่า

                    ไม่ช่างว่า หรือ บะจ้างว่าจะได แปลว่า ก็ไม่รู้จะพูดยังไงดี อารมณ์แบบไม่สามารถบรรยายออกมาเป็นคำพูดได้ แต่รู้สึกว่าก็คนเคย ๆ กันอยู่รึเปล่า ทำไมไม่ทักกันสักหน่อยนะ ประโยคนี้แอบเหน็บแฟนเก่านะเนี่ย ใครเป็นบ้างคะ เวลาเจอแฟนเก่าแล้วเค้าไม่ทักเราเลย เพื่อน ๆ 'ไม่ช่างว่า' แบบเรารึเปล่าคะ


12. ยั่งเก่า

                    แอบเศร้าอีกแล้วกับประโยคนี้ ยั่งเก่า หรือ หยั่งเก่า แปลว่า เหมือนเดิม, เป็นแบบเดิม ตอนเราทำงานกลุ่มคือกำลังคิดงานกัน แล้วมีเพื่อนเสนอแบบใหม่มา เพื่อนอีกคนก็บอกว่า "เอาหยั่งเก่านะ" เราก็ถามไปว่า "ทำไมต้องเอาเก่า ๆ หละ มันจะไม่ค่อยโอเครึเปล่า" เพื่อนคือเงิบ จ้องหน้าเราแล้วบอกว่า "งั้น เอาเป็นแบบเดิม ละกันเนอะ" ?


13. หลึก

                    หลึก แปลว่า ร้าย/ดื้อ เวลามีคนบอกว่า "หลึกหลวง" แปลว่า ดื้อมาก ๆ ขออวดหน่อยละกันว่าเราไม่เคยโดนใครว่าว่าเราหลึกเลยนะ มีแต่โดนว่าว่า 'หน้าเลื่อม' 555 (หน้าเลื่อมคืออาการประมาณว่าเล่นไม่รู้กาลเทศะ)


14. จ้อง, ผ้ายาง

                    จ้อง นะไม่ใช่ จ้อง เอ้างงกันไปเลย!? จ้องในที่นี้เป็นคำนามแปลว่า ร่ม (Umbrella) ไม่ใช่กริยาที่แปลว่า จ้องมอง, ดู ส่วนผ้ายาง ก็คือ ผ้ากันฝนหรือเสื้อกันฝนนั่นเอง ที่เรียกว่าผ้ายางคงเพราะเนื้อผ้ามันเป็นยาง/พลากติกนั่นเอง เพื่อน ๆ จะออกจากบ้านไปไหนก็อย่าลืมพกจ้องกับผ้ายางไปด้วยนะคะ เดียวจะได้ฮำฝนกลับบ้าน (ฮำฝน = ตากฝน) ☔️


15. แมนหน้า

                    "ทิ้งฉันไปแล้วก็ไม่ต้องแมนหน้ามาให้ฉันหันอีก" แมนหน้า ไม่เท่ากับ หน้าแมน ๆ นะคะ สำหรับประโยคนี้เนี่ยแปลว่า ทิ้งฉันไปแล้วก็อย่าโผล่หน้ามาให้เห็นอีก (หัน = เห็น) ประโยคนี้จริงนะคะ เพราะบางคนเลิกกันไปแล้วเนี่ย อีกฝ่ายอาจจะยังทำใจไม่ได้ ก็คงต้องบอกว่า ช่วงนี้ อย่าเพิ่ง 'แมนหน้า' มาให้เห็นเลย ?


16. ไม่ใช่ลาย

                    ใครเคยเป็นบ้าง คุยกันทุกวัน บอกฝันดีกันทุกคืน สุดท้ายมาบอก 'เราเป็นแค่พี่น้อง' พี่น้องที่ไหนเค้าคุยกันทุกวัน แบบนี้มันไม่ใช่ลายละ คำว่า ไม่ใช่ลาย ถ้าจะให้เราแปล ขอบอกว่า ความหมายมันคือประมาณว่า ไม่ใช่แล้ว (อารมณ์แบบไม่เห็นด้วย ไม่ใช่แบบนั้น) ?


17. รักเมา, สีท่า

                    ถึงเราจะรักเมาเขา แต่ก็ไม่ต้องดื่มสุราจนเมาก็ได้นะคะ 555 คำว่า รักเมา หรือ ฮักเมา แปลว่า แอบชอบ ส่วนสีท่าในที่นี้ก็แปลว่า ดูเหมือน ประโยคในรูปข้างต้นจึงแปลว่า 'ฉันแอบชอบเขา แต่เขาดูเหมือนจะไม่สนใจเราเลย' เห้ออออ ~ ใครที่รู้ตัวว่ากำลังเป็นแบบนี้เนี่ย ก็คงต้องพยายามให้มากขึ้นนะคะ เป็นกำลังใจให้ค่ะ จากคนที่ รักเมา ใครคนหนึ่งเหมือนกัน ✌?


18. รู้คิง

                    คิง เป็นสรรพนามที่แปลว่าเธอ แต่รู้คิง ไม่ได้แปลว่ารู้เธอ หรือรู้จักเธอนะคะ รู้คิงหรือฮู้คิง ในที่นี้คือ รู้ตัว เวลาเราจะทำอะไรก็ต้องรู้คิงเสมอนะคะ อย่าให้คนอื่นได้มาว่ามาเตือนบ่อย ๆ


19. หน้าซื่อ

                    "เธอนี่ชอบทำหน้าซื่อเนาะ" หากมีใครพูดกับเราแบบนี้อย่าไปหลงดีใจว่าเค้าชมว่าเราเป็นคนซื่อสัตย์อะไรนะคะ และก็ไม่ได้หมายความถึง ซื่อบื้อด้วย แต่หน้าซื่อในที่นี้คือ หน้าตาเฉย, ไม่รู้สึกผิดอะไร  เช่น กับบางคนที่แซงคิวคนอื่นได้หน้าตาเฉย เราก็อาจจะพูดได้ว่า เขาแซงคิวเราหน้าซื่อ นี่เป็นตัวอย่างที่ไม่ดีนะคะ เพื่อน ๆ อย่าเอาเป็นแบบอย่างเด็ดขาดเลย ??‍♀️


20. ไค่หัว

                    ไค่หัว ไม่ใช่ ไข้หัว ไม่ใช่ ใคร่หัว แต่คือ ไค่หัว ; ไค่หัว ภาษาเหนือแปลว่า หัวเราะ คำนี้ยังเหลือเค้าศัพท์เดิมอยู่บ้างคือคำว่าหัว แต่ลำพังคำว่าหัวที่เหลืออยู่ในวลี เพื่อน ๆ คงไม่สามารถจะเดาเป็นคำว่าหัวเราะได้เลย ถ้าไม่ดูบริบทด้วย

                    ก็จบลงแล้วสำหรับการแชร์ประสบการณ์และความรู้เกี่ยวกับภาษาเหนือ ภาษาเหนือเป็นภาษาที่มีเสน่ห์ หลายคนบอกว่าคนเหนือด่ายังไงก็ไม่เจ็บ (หมายถึงถ้าด่าคนภาคอื่นนะคะ เพราะถ้าเป็นคนเหนือด้วยกันคงเจ็บ เพราะรู้ความหมาย) อันนี้เราว่าจริง เพราะนอกจากคำเหนือที่ดูไม่ค่อยมีพิษภัยอะไรแล้ว น้ำเสียงของคนเหนือยังเนิบ ๆ เรานี่เวลาโดนคนเหนือจริง ๆ ด่า นึกไม่ออกเลยว่า จะสำนึกหรือสงสารดี น้ำเสียงกับหน้าตาเค้าน่าเอ็นดูมาก ๆ เลยค่ะ 5555 ก็หวังว่าบทความภาษาเหนือนี้ จะทำให้เพื่อน ๆ เข้าใจภาษาเหนือมากขึ้น หากมีวลีไหนเด็ดโดนใจ ก็สามารถนำไปใช้ได้ หรือจะเอาไปตั้งเป็นแคปชันในไอจีก็ได้นะคะ ปล่อยให้ไอจีมีคำเหนือบ้างแล้วเรามาดูกันค่ะ ว่าเพื่อน ๆ ของเราจะว่าอย่างไร ?


ขอบคุณรูปภาพคำประกอบจาก https://th-th.facebook.com/pimthaitukkomsadmeungdaingi/