เมื่อฝนโปรยปรายลงมา ก็เป็นสัญญาณให้ชาวนาได้รับรู้ว่า ฤดูกาลทำนาได้มาถึงแล้ว วันนี้ผู้เขียนจะพาผู้อ่านมาดูวิถีชีวิตของชาวนา กระดูกสันหลังของชาติกัน

     ผู้เขียนเป็นลูกอีสานขนานแท้ เพราะฉะนั้นบอกเลยว่าการทำนามันอยู่ในสายเลือดมาแต่กำเนิด ผู้เขียนได้เห็นวิวัฒนาการของการทำนาตั้งแต่ยังไม่มีเครื่องทุ่นแรง จนมาถึงยุคปัจจุบันที่วิถีการทำนานั้นเปลี่ยนแปลงไปจากอดีตอย่างมาก ในอดีตชาวนาจะใช้ควาย และไถเหล็กด้ามไม้ในการไถนา การทำนาต้องรอฟ้าฝนตามธรรมชาติ จากนั้นก็มีเครื่องยนต์ทุ่นแรงที่เรียกว่ารถไถนาเดินตามเข้ามา มีเครื่องสูบน้ำสูบน้ำจากแหล่งน้ำขึ้นมาทำนา โดยไม่ต้องรอฝน รถไถนาเดินตามที่ว่าสบายแล้ว ปัจจุบันได้กลายมาเป็นรถไถที่คนขึ้นไปนั่งขับ เป็นเครื่องทุ่นแรงแบบเต็มรูปแบบ จากการทำนาดำก็กลายมาเป็นนาหว่าน ลดขั้นตอนและแรงงานลง ส่วนหญ้าที่เคยใช้แรงงานคนในการถอน ก็เปลี่ยนมาใช้สารเคมีอย่างยาฆ่าหญ้าแทน เมื่อก่อนเคยมีสัตว์เล็กสัตว์น้อยที่เป็นอาหารเต็มท้องทุ่ง ทุกวันนี้สัตว์เหล่านั้นตายหมด อาหารตามธรรมชาติหายากขึ้น 

Advertisement

Advertisement

ภาพ            ผู้เขียนเห็นภาพการเปลี่ยนแปลงของวิถีชาวนาแล้ว บอกเลยว่าท้อใจมาก ดังนั้นอะไรที่พอช่วยให้ธรรมชาติกลับมาเหมือนเดิมผู้เขียนก็พร้อมจะทำ โดยในวันนี้ผู้เขียนจะพาผู้อ่านไปดูการทำนาแบบดั้งเดิม (อาจจะไม่เดิมเหมือนในอดีตทั้งหมด แต่ก็เป็นวิถีชาวนาที่แท้จริง) นั่นก็คือ การหว่านกล้าเพื่อทำนาปี ในปีนี้ เนื่องจากฝนที่ตกลงมาเมื่อสองสามวันก่อน มีปริมาณไม่มากพอ แต่ได้เอาข้าวปลูกลงแช่ครบสามวันแล้ว จึงเลื่อนหว่านไม่ได้ ไม่อย่างนั้นจะเสียข้าวปลูก เราจึงใช้วิธีสูบน้ำจากลำห้วย โชคดีนาเราติดลำห้วย จึงพอมีน้ำให้สูบ สูบนำ้ขึ้นมาจากลำห้วยลงสู่แปลงตากล้า แปลงตากล้าที่ใช้ในการหว่านกล้า ต้องเป็นที่เดิมทุก  ๆ ปี เพราะจะได้ถอนง่าย (แม่ว่างั้น) ในขณะที่สูบน้ำก็ไถและคราดนาไปพร้อม การคราดนาหว่านกล้าต่างจากการคราดนาดำ ตรงที่ต้องใช้ไม้กระดานแผ่นเรียบในการมอบ (มอบคือการทำให้พื้นเรียบ) เสร็จแล้วเตรียมข้าวปลูกที่แช่แล้วใส่ถัง แล้วนำไปหว่านให้ทั่วแปลง

Advertisement

Advertisement

ภาพ1ภาพ2ภาพ3            การหว่านต้องหว่านให้ข้าวปลูกกระจายมากที่สุด หว่านให้สม่ำเสมอ เพื่อไม่ให้กล้าห่างหรือถี่จนเกินไป ซึ่งจะมีผลในการถอนกล้า ถ้าถี่หรือห่างเกินไปจะถอนยาก วันนี้เราหว่านแปลงใหญ่หน่อย ใช้ข้าวปลูก 1 กระสอบในการหว่าน ต้องหว่านให้หมดกระสอบ หว่านเสร็จแล้ว สิ่งที่ต้องทำต่อไป คือ หุ่นไล่กา ถ้าไม่ทำมีหวังนกกับกาลงมาจิกกินข้าวปลูกหมดแน่นอน

ภาพ7

ภาพ5           ขั้นตอนทั้งหมดในการหว่านกล้า ทำนาปีของผู้เขียนก็เสร็จสิ้นแล้ว มาดูกันว่าในอีกหนึ่งเดือนข้างหน้าต้นกล้าแปลงนี้จะเป็นอย่างไร (แอบกระซิบก่อนว่า นี่เป็นการหว่านกล้าครั้งแรกเลย เพราะแม่ไม่ค่อยสบายเลยต้องลงมือหว่านเอง ฉะนั้นผู้เขียนก็ลุ้นเหมือนกันว่ามันจะออกมาเป็นอย่างไร) ในบาทความต่อไปผู้เขียนจะพามาถอนกล้าดำนากัน อย่าลืมติดตามบทความอื่น ๆ ของผู้เขียนด้วยนะคะ

Advertisement

Advertisement

             ถาพประกอบทั้งหมด โดยผู้เขียน