สายน้ำแห่งชีวิต : จากวิถีทางการค้า สู่แหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ของคนไทย

หากย้อนกลับไปในอดีต จะเห็นได้ว่าวิถีชีวิตของคนไทย ล้วนผูกพันอยู่กับสายน้ำมาเนิ่นนาน ดังจะเห็นได้จากในสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ที่มีการขุดคลองเพื่อการคมนาคมขนส่ง การป้องกันประเทศ และเพื่อการยุทธศาสตร์ ต่อมาในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.4) และพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.5) ก็ได้มีการขุดคลองเพิ่มขึ้นอีกหลายสาย เพื่อให้การขนส่งสินค้าเป็นไปโดยสะดวก รวมทั้งเพื่อขยายพื้นที่การเพาะปลูก จึงก่อให้เกิดเป็นชุมชนริมแม่น้ำขึ้นมากมาย และได้กลายเป็นตลาดน้ำในเวลาต่อมา

ชุมชนริมแม่น้ำ

โดยการแลกเปลี่ยนสินค้า หรือการค้าการขายของชาวบ้าน ในต้นสมัยรัตนโกสินทร์นั้น นอกจากจะกระทำกันในเรือแล้ว ยังมีการสร้างเรือแพ เพื่อรับฝากขายสินค้านานาชนิดอีกด้วย ว่ากันว่าตลาดน้ำที่สำคัญแห่งแรกของไทยนั้น น่าจะเป็นที่ปากคลองตลาด ซึ่งอยู่ระหว่างป้อมจักรเพชรและป้อมผีเสื้อ ที่แม้ในระยะแรก ๆ จะเป็นเพียงตลาดขนาดเล็ก แต่พอบ้านเมืองมีความเจริญรุ่งเรืองมากขึ้น ตลาดที่เคยเป็นตลาดน้ำมาก่อน จึงค่อย ๆ กลายสภาพมาเป็นตลาดบก แต่ก็ยังเป็นตลาดขายส่งผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญมากจนถึงปัจจุบัน

Advertisement

Advertisement

ดังที่กล่าวข้างต้น สามารถอธิบายได้ว่า เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม และการคมนาคมทางบกที่สะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น จึงทำให้เกิดการถมคลองเพื่อสร้างถนน จนทำให้วิถีชีวิตการทำมาหากินของคนในชุมชนเปลี่ยนแปลงไป และมีผลทำให้ปัจจุบันตลาดน้ำหลายแห่ง ค่อย ๆ ลดความคึกคักลง แต่ก็ยังโชคดีที่ยังมีสังคมริมน้ำหลงเหลือ ให้หวนรำลึกถึงวิถีชีวิตดั้งเดิมของคนไทยอยู่บ้าง จากการที่ประชาชนซึ่งมีบ้านเรือน และเรือกสวนไร่นาติดกับแม่น้ำลำคลอง ได้นำผลิตผลทางการเกษตร ตลอดจนงานหัตถกรรมพื้นบ้าน ออกมาจำหน่ายเป็นการเพิ่มพูนรายได้จนกลายเป็น “ตลาดน้ำ” แหล่งท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ เอกลักษณ์ของคนในชาติ ที่ไม่เพียงแต่คนไทยเท่านั้น แต่ยังดึงดูดให้นักท่องเที่ยวชาวต่างชาติ พากันมาเยี่ยมเยือนด้วยความตื่นตาตื่นใจอยู่ไม่น้อย

Advertisement

Advertisement

ชาวบ้านขายผลผลิตทางการเกษตรทางเรือ

สำหรับตลาดน้ำที่ยังคงมีชื่อเสียง และเป็นที่รู้จักในปัจจุบัน ได้แก่ ตลาดน้ำคลองดำเนินสะดวก จังหวัดราชบุรี, ตลาดน้ำอัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม, ตลาดน้ำดอนหวาย จังหวัดนครปฐม, ตลาดน้ำวัดไทรและตลาดน้ำตลิ่งชัน กรุงเทพฯ ที่ยังรอคอยให้ทุกท่าน ที่กำลังมองหาที่เที่ยวในวันหยุด ได้เข้ามาสัมผัสกับวิถีชีวิตแบบดั้งเดิม ที่ยังคงคุณค่าแก่การอนุรักษ์ไว้ให้เป็นเอกลักษณ์ของชาติสืบไป

ตลาดน้ำดำเนินสะดวก

บทความโดย : punpun_story

Advertisement

Advertisement

ขอขอบคุณเครดิตรูปภาพ :

ภาพหน้าปก โดย CarinaHofi / pixabay

ภาพประกอบที่ 1 โดย PRASONG_K / pixabay

ภาพประกอบที่ 2 โดย terimakasih0 / pixabay

ภาพประกอบที่ 3 โดย iSAWcompany / pixabay