สำหรับใครที่กำลังจะไปตรวจหรือรักษาโรคที่โรงพยาบาลคนเดียวครั้งแรก และยังไม่เคยใช้เครื่องวัดความดันโลหิตอัตโนมัติชนิดสอดแขนมาก่อน ก็อาจจะนึกภาพไม่ออกว่ามันต้องใช้งานอย่างไร บทความนี้จึงเขียนขึ้นเพื่อบอกวิธีใช้เครื่องในเบื้องต้น จะได้มองเห็นภาพมากขึ้น และช่วยสร้างความมั่นใจเมื่อต้องใช้เครื่องวัดความดันครั้งแรก

หน้าตาของเครื่องมีอะไรบ้าง

เครื่องวัดความดันโลหิตอัตโนมัติชนิดสอดแขน เป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์ที่มีผู้ผลิตหลายบริษัท ซึ่งออกแบบรูปร่างหน้าตาแตกต่างกันออกไป แต่ก็มีส่วนหลักที่เหมือนกัน ดังนี้

  1. มีช่องสำหรับสอดแขน
  2. มีหน้าจอแสดงผลตัวเลข
  3. มีช่องพิมพ์กระดาษ
  4. มีปุ่มกดเพื่อเริ่มและหยุด

วัดความดันขั้นตอนการใช้เครื่องวัดความดันโลหิตอัตโนมัติชนิดสอดแขน ทำได้ง่ายๆ ดังนี้

  1. หากเราเพิ่งมาถึงโรงพยาบาลเหนื่อยๆต้องนั่งพักนิ่งๆให้หายเหนื่อยก่อนประมาณ 5-10 นาที

Advertisement

Advertisement

  • นั่งเก้าอี้ในท่าทางสบายๆ ผ่อนคลาย แล้วสอดแขนข้างใดก็ได้เข้าไป และหงายมือขึ้น
  • กดปุ่มเริ่มเพื่อให้เครื่องเริ่มทำงาน ซึ่งจะใช้เวลาวัดสักครู่ โดยเราจะสัมผัสได้ว่า แขนที่สอดอยู่กำลังถูกบีบรัด
  • สุดท้ายเมื่อเครื่องวัดเสร็จ ก็สามารถนำแขนออกได้ พร้อมหยิบกระดาษผลการวัดที่เครื่องพิมพ์ออกมา
  • วัดความดันวัดความดันง่ายๆ เพียงแค่ไม่กี่ขั้นตอนเท่านี้ การวัดความดันโลหิตจากเครื่องอัตโนมัติก็เป็นอันเสร็จเรียบร้อย

    ความหมายของตัวอักษรเมื่อวัดความดันโลหิต

    หลังจากที่เครื่องวัดความดันของเราเสร็จแล้ว ก็จะพิมพ์ผลลัพธ์ออกมาเป็นตัวเลขบนกระดาษแผ่นเล็กๆ ซึ่งมีอยู่ 3 ค่าตัวอักษร ดังนี้

    1. อักษร SYS หมายถึง ค่าความดันขณะหัวใจบีบตัว(ค่าความดันตัวบน) ไม่ควรเกิน 120 มิลลิเมตรปรอท (mmHg) หรือหากกำหนดเป็นช่วงให้จำง่าย คือ 90-140 mmHg

    Advertisement

    Advertisement

  • อักษร DIA หมายถึง ค่าความดันขณะหัวใจคลายตัว(ค่าความดันตัวล่าง) ไม่ควรเกิน 80 มิลลิเมตรปรอท (mmHg) หรือหากกำหนดเป็นช่วงให้จำง่าย คือ 60-90 mmHg
  • ส่วนอักษร PUL จะหมายถึง อัตราการเต้นของหัวใจหรือค่าชีพจร ค่าตัวเลขปกติ คือ 60-100 ครั้งต่อนาที
  • วัดความดันตัวอย่างการแปลค่าความดัน

    จากภาพตัวอย่างที่ผู้เขียนได้ถ่ายรูปไว้ขณะใช้เครื่องวัดความดันที่โรงพยาบาล มีผลลัพธ์ ดังนี้

    - ค่าความดันตัวบน SYS = 130 mmHg มากกว่า 120 mmHg แต่อยู่ในช่วง 90-140 mmHg

    - ค่าความดันตัวล่าง DIA = 83 mmHg มากกว่า 80 mmHg แต่อยู่ในช่วง 60-90 mmHg 

    และมีค่าชีพจร PUL = 70 ครั้งต่อนาที สรุปโดยภาพรวมก็คือ ความดันปกติ

    อย่างไรก็ตาม ช่วงของตัวเลขมิลลิเมตรปรอทนั้นเป็นช่วงที่กำหนดให้ง่ายต่อการจดจำ แต่หากพิจารณาให้ละเอียดขึ้น ความดันโลหิตที่ค่าความดันตัวบนมากกว่า 130 มิลลิเมตรปรอท และค่าความดันตัวล่างที่มากกว่า 80 มิลลิเมตรปรอท ก็บ่งบอกว่าความดันโลหิตอาจจะเริ่มไปทางสูงแล้ว 

    Advertisement

    Advertisement

    ทั้งนี้ การวัดความดันโลหิตเพียงครั้งเดียว อาจไม่สามารถบอกได้ว่าเรามีความดันโลหิตสูงหรือต่ำ เพราะการที่เราจะรู้ได้แม่นยำต้องวัดหลายครั้งและหลายโอกาส รวมถึงต้องพิจารณาโรคประจำตัว(หากมี)ด้วย


    ภาพปกและภาพประกอบโดย : นักเขียน

    แหล่งข้อมูล : RAMA CHANNEL / Nurse Kids