แคคตัสหรือคนไทยเรียกและเข้าใจว่า มันคือ ต้นกระบองเพชร เป็นไม้ทะเลทราย ทนแสงแดด ทนความร้อนได้ดี จริงๆ แล้ว ก็อาจถูกต้องในบางเรื่อง เพราะแคคตัสเอง มีหลากหลายสายพันธุ์ นับได้เป็นพันๆ ชนิด แต่ละชนิด ก็มีความสามารถในการทนแดดและทนความร้อนจากแสงแดดได้แตกต่างกัน  แต่นับวันแสงแดดบนโลกของเรา จะยิ่งร้อนแรงผิดกว่าแต่ก่อนมาก ดังนั้น แคคตัสบางสายพันธุ์ ก็ไม่อาจทนแสงแดดได้โดยตรง

แคคตัสหลากหลายสายพันธุ์

ภาพจาก: ถ่ายภาพโดยผู้เขียน

ก่อนที่จะมาแนะนำเคล็ดลับการขยายพันธุ์แคคตัส เรามาศึกษาพื้นฐานการเลี้ยงแคคตัสกันสักนิด บางคนก็บอกว่า แคคตัสเลี้ยงง่าย ตายยาก แต่บางคนก็บอกว่า แคคตัสเลี้ยงยาก แต่เท่าที่ฟังมา น่าจะพอสรุปได้ว่า ปัญหาการเลี้ยงแคคตัสแล้วตาย ส่วนใหญ่มาจาก การรดน้ำมากเกินไป ทำให้แคคตัส เน่าและตายในที่สุด  ส่วนที่แคคตัส ไม่เจริญเติบโตเต็มที่นั้น ก็น่าจะมาจาก การไม่ได้มีการให้สารอาหารหรือปุ๋ย ประมาณว่า พอซื้อมา ก็เลี้ยงและรดน้ำอย่างเดียว และหวังว่าจะได้เห็นดอกสวยๆ ซึ่งขอบอก ณ ตรงนี้เลยว่า “ยาก”

Advertisement

Advertisement

เคล็ดลับ เลี้ยงแคคตัส ยังไงก็ไม่ตาย นั่นคือ รดน้ำไม่เกิน 1-2 ครั้งต่อสัปดาห์ และการรดน้ำแต่ละครั้ง ต้องรดน้ำแบบชุ่มๆ ไม่ใช่การฉีดพ่นน้ำ ส่วนตำแหน่งที่วางแคคตัส ควรเป็นจุดที่ได้รับแสงแดดตอนเช้า ถ้ามีลมพัดผ่าน จะยิ่งดี และไม่ควรได้รับแสงแดดเต็มวัน เพราะอาจทำให้แคคตัสแห้งเฉาตายได้เช่นกัน

หวังว่าเนื้อหาข้างต้น คงพอทำให้หลายๆ คนที่อยากจะเลี้ยงแคคตัส แล้วกลัวว่า จะเลี้ยงไม่รอด ได้มีกำลังใจและแนวทางในการเลี้ยงแคคตัสที่ถูกต้อง ทั้งหมดที่กล่าวมาทั้งหมดข้างต้น มาจากประสบการณ์จริงในการเลี้ยงแคคตัสมาหลายปี เอาเป็นว่า มาต่อด้วยวิธีการขยายพันธุ์แคคตัสกันเลย..

Advertisement

Advertisement

วิธีขยายพันธุ์แคคตัสทำอย่างไร

วิธีการขยายพันธุ์แคคตัส

ภาพจาก: ถ่ายภาพโดยผู้เขียน

  1. ขยายพันธุ์โดยการแยกเพาะเมล็ด
    “เพาะเมล็ด” วิธีการขยายพันธุ์ของต้นไม้พื้นฐานที่มักใช้กับไม้ทุกชนิด รวมทั้งแคคตัส เพื่อให้ได้จำนวนมากๆ จึงเป็นวิธีที่นิยมของเจ้าของสวนแคคตัส การเพาะเมล็ดจะเริ่มต้นด้วยการผสมพันธุ์ดอกของแคคตัสก่อน เพื่อให้ได้ฝักและออกมาเป็นเมล็ด แต่ก็ไม่ใช้ว่า จะสามารถทำได้กับแคคตัสทุกชนิด เหตุเพราะว่า แคคตัสบางสายพันธุ์ ออกดอกยากมาก
  2. ขยายพันธุ์โดยการแยกหน่อ
    “แยกหน่อ” ถือได้ว่า เป็นวิธีการขยายพันธุ์แคคตัส อย่างง่ายที่สุด หน่อ ก็คือต้นอ่อนที่เกิดขึ้นบริเวณรอบลำต้นแคคตัส สามารถแยกออกมา และนำไปปลูกได้ทันที แต่หน่อที่จะแยกควรมีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางอย่างน้อย 1-2 เซ็นติเมตร ทั้งนี้ เพื่อให้มีโอกาสรอดและเจริญเติบโตได้เร็วขึ้น การนำไปปลูก หลังจากแยกจากต้นแม่ สามารถนำไปวางบนดินปลูกแคคตัส เหมือนกับการปลูกแคคตัสทั่วไป แต่ในระยะแรก ไม่ควรรดน้ำ ควรรอห้รากขึ้นก่อน อาจใช้เวลาประมาณ 2-4 อาทิตย์ขึ้นกับสายพันธุ์ของแคคตัส หลักการแบบนี้ เราเรียกว่า “ล่อราก”

Advertisement

Advertisement

  • ขยายพันธุ์โดยการปาดยอด
    “ปาดยอด” คือวิธีที่โหดมากในการขยายพันธุ์แคคตัส ซึ่งส่วนตัวแล้ว เคยทำมาแล้ว (สาเหตุเพราะต้นยืดยาว เพราะได้รับแสงน้อย) และได้ผลในเกณฑ์ค่อนข้างดี การ “ปาดยอด” และนำส่วนบนไปปลูกต่อ ส่วนท้ายของลำต้นที่ติดกับราก สามารถปลูกต่อได้เช่นกัน เพื่อหวังว่าจะได้หน่อที่เกิดขึ้นบริเวณรอบของลำต้นบนส่วนที่ถูกตัดออกไป และถ้าโชคดี ก็จะได้หลายหน่อ
  • หวังว่า เคล็ดลับ แต่ไม่ลับข้างต้น คงจะทำให้เพื่อนๆ ที่กำลังอยากปลูกแคคตัส ได้มีแนวทางเพื่อทดลองปลูกป็นงานอดิเรกยามว่าง แต่ไม่แน่นะ อาจทำให้กลายเป็นอาชีพหลักก็เป็นได้